مادهٔ ۹۷
Article 97
سیاست ادارهی خدمات بر سادگی نظام، سرعت در انجام کارها و شایستگی مدیران استوار است.
The policy of the administration of services is based on simplicity of the system, speed in processing tasks and competence of the administrators.
این مطلب از ماهیت پردازش خدمات گرفته شده است، زیرا فردی که به خدمتی نیاز دارد، باید آن را سریع و کارآمد دریافت کند. پیامبر خدا ﷺ فرمود.
This is taken from the nature of processing the services, for the person who requires a service needs to have it quickly and efficiently processed. The Messenger of Allah (pbuh) said.
. إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ، فَإِذَا قَ تَ لْ تُمْ فَأَحْسِ نُوا الْقِتْ لَةَ، وَإِذَا « »... ذَبَحْ تُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ .
. إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ، فَإِذَا قَ تَ لْ تُمْ فَأَحْسِ نُوا الْقِتْ لَةَ، وَإِذَا « »... ذَبَحْ تُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ .
«إنَّ اللهَ كتبَ الإحسانَ على كلِّ شيءٍ؛ فإذا قتلتم فأحسِنوا القِتلةَ، وإذا ذبحتم فأحسِنوا الذِّبحةَ...» (روایت مسلم از شَدّاد بن أوس). بنابراین، کامل و نیکو انجام دادن کارها از سوی شریعت دستور داده شده است. برای دستیابی به این امر، دستگاه اداری باید سه ویژگی را رعایت کند. نخست: سادگیِ نظام که به آسانی در انجام کارها میانجامد، در حالی که پیچیدگی به دشواری منجر میشود. دوم: سرعت در رسیدگی به معاملات که مردم را از تأخیرهای غیرضروری میرهاند. سوم: توانایی و شایستگیِ کارمندان. این امر برای کامل شدن عملکرد و نتیجهٔ کار ضروری است.
“Verily Allah has prescribed Ihsan (proficiency, perfection) in all things. So if you kill then kill well; and if you slaughter, then slaughter well...” (narrated by Muslim from Shaddad b. Aws). Therefore, the perfection in executing actions is ordered by the Shari’ah. To achieve this, the administration should observe three qualities. Firstly: the simplicity of the system that would lead to the ease of processing, whereas complication would lead to hardship. Secondly: the speed in processing the transactions that would spare people of unnecessary delay. Thirdly: the ability and competence of the employees. This is required to perfect the performance and result of the task.
دلایل نقلیای که درباره این سه مورد وارد شده عبارتاند از:
The reported evidences regarding these three include:
سادگی
Simplicity.
- روایت متفقٌ علیه از ابو موسی با لفظ البخاری: از سعید بن ابی بُردہ از پدرش از جدّش: هنگامی که رسولالله ﷺ معاذ بن جبل را فرستاد، فرمود:
- The agreed upon narration from Abu Musa with the wording from Al-Bukhari: from Sa‘id b. Abi Burdah from his father from his grandfather: When the Messenger (pbuh) sent Mu’ath Bin Jabal he said:
«... یَسِّرَا وَلا تُ عَ سِّرَا، وَبَشِّرَا وَلا تُ نَ فِّرَا، وَتَطَاوَعَا» — «آسان بگیرید و سخت مگیرید؛ مژده دهید و نفرت نیافرینید؛ و با یکدیگر همکاری کنید.» — حدیث متفقعلیه از انس، که گفت:
. »... يَسِّرَا وَلا تُ عَ سِّرَا، وَبَشِّرَا وَلا تُ نَ فِّرَا، وَتَطَاوَعَا « . - “Show leniency (to the people); do not be hard upon them; give glad tidings (of divine favors) to them; and don’t create aversion; work in collaboration. - The agreed upon narration from Anas, he said:
. » يَسِّرُوا وَلا تُ عَسِّرُوا، وَسَكِّنُوا وَلا تُ نَ فِّرُوا « .
. » يَسِّرُوا وَلا تُ عَسِّرُوا، وَسَكِّنُوا وَلا تُ نَ فِّرُوا « .
- فرمود پیامبر ﷺ: «با مردم مدارا کنید و بر آنان سخت نگیرید؛ آرامشان دهید و نفرتشان را برنینگیزید.» - روایت عمرو بن مُرّه که حاکم آن را صحیح دانسته و ذهبی تأیید کرده است؛ او گفت: از پیامبر ﷺ شنیدم که فرمود: «هر کس درِ خانهٔ خود را بر روی نیازمندان و تنگدستان و بینوایان ببندد، خداوند درِ آسمان را بر روی نیاز و تنگدستی و فقر و بینوایی او خواهد بست.»
- The Prophet (phuh) said: Show leniency (to the people) and do not be hard upon them; calm people and do not arouse their aversion.” - The narration of Amr b. Murra found with Al-Hakim who authenticated it and Al-Dhahabi confirmed it, he said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say. . مَنْ أَغْلَقَ بَابَهُ دُونَ ذَوِي الْحَاجَةِ وَالخِلَّةِ وَالْمَسْكَنَةِ، أَغْلَقَ اللَّهُ بَابَ السَّمَاءِ « » دُونَ خِلَّتِهِ وَحَاجَتِهِ وَفَ قْرِهِ وَمَسْكَنَتِهِ .
«هر کس درِ خانهاش را بر نیازمندان، بیچیزان و تهیدستان ببندد، خداوند درِ آسمان را بر نیاز، فقر و تنگدستی او خواهد بست.»
- “Whoever closes his door to those of need, those with nothing, and the poor, Allah will close the door of the sky to his need, poverty, and want.”.
- روایت ابومریم الازدی با حاکم که آن را تصحیح کرد و الذهبی نیز آن را تأیید کرد: از رسول الله ﷺ شنیدم.
- The narration of Abu Maryam Al-Azdi with Al-Hakim who authenticated it and Al-Dhahabi confirmed it: I heard the Messenger of Allah (pbuh).
مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ شَيْئاً فَاحْتَجَبَ دُونَ خِلَّتِهِمْ وَحَاجَتِهِمْ وَفَقْرِهِمْ وَفَاقَتِهِمْ، احْتَجَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ دُونَ خِلَّتِهِ وَفَاقَتِهِ وَحَاجَتِهِ وَفَقْرِهِ. «هر کس متصدی امری از امور مسلمانان شود و خود را از نیازها، احتیاجات و تنگدستی آنان پنهان کند، خداوند عزّ و جلّ روز قیامت خود را از نیازها، احتیاجات و تنگدستی او پنهان خواهد کرد.» حاکم در المستدرک علی الصحیحین گفته است: این روایت سندی صحیح دارد، بخاری و مسلم آن را نقل نکردهاند، و سند آن سندی صحیح و شامی است.
. مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ شَيْئاً فَاحْ تَجَبَ دُونَ خِلَّتِهِمْ وَحَاجَتِهِمْ وَفَ قْرِهِمْ « » وَفَاقَتِهِمْ، احْ تَجَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَ وْمَ القِيَامَةِ دَونَ خِلَّتِهِ وَفَاقَتِهِ وَحَاجَتِهِ وَفَ قْرِه. - “If Allah puts anyone in the position of authority over the affairs of the Muslims, and he secludes himself (from them), not fulfilling their needs, wants, and poverty, Allah will keep Himself away from him, not fulfilling his need, want and poverty.”. Al-Hakim said in Al-Mustadrak ‘Ala Al-Sahihayn: This narration has an authentic chain, Bukhari and Muslim did not report it, and its chain is an authentic shami one.
- روایت معاذ با احمد که توسط الزین تصحیح شده است: پیامبر خدا ﷺ فرمود:
- The narration of Mu’adh with Ahmad and authenticated by Al-Zain: The Messenger of Allah (pbuh) said:
. مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ النَّاسِ شَيْئًا فَاحْتَجَبَ عَنْ أُولِي الضَّعَفَةِ وَالْحَاجَةِ، احْ تَجَبَ « » اللَّهُ عَ نْهُ ي وَْمَ الْقِيَامَةِ .
. مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ النَّاسِ شَيْئًا فَاحْتَجَبَ عَنْ أُولِي الضَّعَفَةِ وَالْحَاجَةِ، احْ تَجَبَ « » اللَّهُ عَ نْهُ ي وَْمَ الْقِيَامَةِ .
«هر کس مسئولیت هیچیک از امور مردم را بر عهده گیرد و خود را از کسانی که ناتوان و نیازمندند کنار بکشد، خداوند در روز قیامت از او روی میگرداند».
- “Whoever takes charge of anything of the peoples’ affairs, and withdraws himself from those who are weak and needy, Allah Withdraws from him on the Day of Judgement”.
Understood. I'm ready to translate. Please send the English text you'd like translated into Persian.
Speed in completion.
طبرانی با سندی که رجالش همگی ثقهاند جز بقیه که در او اختلاف است، از ابوهریره روایت کرده که گفت: رسولالله ﷺ فرمود.
- Al-Tabarani with a chain whose men are all trustworthy except for Baqiya, who is disagreed upon, from Abu Hurayra who said: The Messenger of Allah (pbuh) said.
. إِيَّاكُمْ وَالإِقْ رَادُ. قَالُوا: يَا رَسُ ولَ اللَّهِ وَمَا الإِقْ رَادُ ؟ قَالَ: يَكُونُ أَحَدُكُمْ أَمِيراً « أَوْ عَامِلاً فَ تَأْتِيهِ الأَرْمَلَةُ وَالمِسْكِينُ فَ يُ قَالُ لَهُ: انْ تَظِرْ حَتَّى ي نُْظُرَ فِي حَاجَتِكَ، فَ يُتْ رَكُونَ مُقْرَدِينَ لاَ تُ قْضَى لَهُمْ حَاجَةٌ وَلاَ ي ؤُْمَرُونَ فَ يَ نصِرِفُونَ، وَيَأْتِي الرَّجُلُ الغَنِيُّ الشَّرِيفُ فَ يُ قْعِدُهُ إِلَى جَانِبِهِ ثُمَّ يَ قُولُ: مَا حَاجَتُكَ ؟ فَ يَ قُولُ: كَذَا وَكَذَا. فَ يَ قُولُ: اقْضُوا حَاجَتَهُ » وَعَجِّلُوا بِهَا .
. إِيَّاكُمْ وَالإِقْ رَادُ. قَالُوا: يَا رَسُ ولَ اللَّهِ وَمَا الإِقْ رَادُ ؟ قَالَ: يَكُونُ أَحَدُكُمْ أَمِيراً « أَوْ عَامِلاً فَ تَأْتِيهِ الأَرْمَلَةُ وَالمِسْكِينُ فَ يُ قَالُ لَهُ: انْ تَظِرْ حَتَّى ي نُْظُرَ فِي حَاجَتِكَ، فَ يُتْ رَكُونَ مُقْرَدِينَ لاَ تُ قْضَى لَهُمْ حَاجَةٌ وَلاَ ي ؤُْمَرُونَ فَ يَ نصِرِفُونَ، وَيَأْتِي الرَّجُلُ الغَنِيُّ الشَّرِيفُ فَ يُ قْعِدُهُ إِلَى جَانِبِهِ ثُمَّ يَ قُولُ: مَا حَاجَتُكَ ؟ فَ يَ قُولُ: كَذَا وَكَذَا. فَ يَ قُولُ: اقْضُوا حَاجَتَهُ » وَعَجِّلُوا بِهَا .
«من شما را از "إقراض" برحذر میدارم.» از او پرسیدند: ای فرستادهٔ خدا ﷺ، "إقراض" چیست؟ فرمود: اینکه یکی از شما امیر یا کارگزار باشد، و بیوهزنان و ناتوانان نزد او بیایند و به او گفته شود: صبر کن تا به نیاز تو رسیدگی کنیم، و آنان بیتوجه نگه داشته شوند. نیازشان برآورده نمیشود و به آنان گفته نمیشود که چه باید بکنند، و از آنجا میروند. سپس مرد ثروتمند و بزرگواری میآید و کنار او مینشیند و سپس میگوید: نیازت چیست؟ و او پاسخ میدهد: چنین و چنان. پس او میگوید: به نیاز او رسیدگی کنید و در این کار شتاب کنید.
– “I warn you from ‘Iqrad." They asked: O Messenger of Allah (pbuh) what is ‘Iqrad’? He said: For one of you to be an Amir or an ‘amil, and the widowed and the weak come to him and it is said to him: Wait until we look into your need, and so they are left waiting unattented for. Their need is not dealt with nor are they told what to do and so they leave. A rich noble man comes and sits by his side and then says: What is your need? And he replies: such and such. And so he said: Take care of his need, and be quick about it”.
- ابن شبہ در تاریخ خود از ابن شِہاب روایت میکند که گفت: عمر (رضی اللہ عنہ) فرمود: «ای مردم، کار امروز را تا فردا به تأخیر نیندازید، زیرا اگر چنین کنید، کارها بر شما انباشته میشود تا جایی که نخواهید دانست از کجا آغاز کنید.» - الشافعی در الأم گفته است: بیش از یک نفر از اهل علم برای ما نقل کردند که وقتی عمر بن الخطاب (رضی اللہ عنہ) آمد تا ببیند از عراق چه چیزی به دست آمده، خزانهدار به او گفت: آن را در بیت المال خواهم گذاشت. او گفت: نه، به پروردگار کعبه سوگند، تا آن را تقسیم نکردهام زیر سقف هیچ خانهای نخواهد رفت.
- Ibn Shibbah in his Ta’rikh reports from Ibn Shuthab who said: Umar (ra) said “O people, do not delay today’s work until tomorrow, since if you did that the work would catch up with you such that you would not know to start what you left.” - Al-Shafi’i said in Al-Umm: More than one person of the people of knowledge informed us that when Umar Bin Al- Khattab (ra) came to see what they had gained from Iraq, the treasurer said to him: I will put it in the treasury (Bayt Al-Mal). He said: No by the Lord of the Ka’ba, it will not be placed under the roof of a house until I have divided it.
- احمد در «الزهد» و ابن عبد البر در «الاستیعاب» و ابن ابی عاصم در «الزهد»، از تعدادی از مردم روایت کردهاند که علی (رض) دستور میداد خزانه را جارو و شستوشو کنند، سپس در آن نماز میگزارد، به امید آنکه روز قیامت را ببیند، و در خزانه هیچ چیزی از اموال مسلمانان نگهداری نمیشد.
- Ahmad in Al-Zuhd and Ibn ‘Abd alBirr in Al-Isti‘ab and Ibn Abi ‘Asim in Al-Zuhd, from a number of people – that Ali (ra) used to order for the treasury to be swept and washed, then he would pray in it hoping that he would see the Day of Judgement and there was nothing being held in the treasury from the Muslims’ wealth.
قابلیت
Capability.
- Ahmad from Huthaythah, with a Hasan chain, that the Messenger of Allah (pbuh) said. . إِنَّ قَ وْم اً كَان وُا أَهْلَ ضَعْفٍ وَمَسْكَنَةٍ قَاتَ لَهُمْ أَهْلُ تَجَ بُّرٍ وَعَ دَدٍ، فَأَظْهَرَ اللَّهُ « أَهْلَ الضَّعْفِ عَلَيْهِمْ، فَ عَمَدُوا إِلَى عَدُوِّهِمْ فَاسْتَ عْمَلُوهُمْ وَسَلَّطُوهُمْ، فَأَسْخَطُوا اللَّهَ » عَلَيْهِمْ إِلَى ي وَْمِ يَ لْقَوْنَه .
- Ahmad from Huthaythah, with a Hasan chain, that the Messenger of Allah (pbuh) said. . إِنَّ قَ وْم اً كَان وُا أَهْلَ ضَعْفٍ وَمَسْكَنَةٍ قَاتَ لَهُمْ أَهْلُ تَجَ بُّرٍ وَعَ دَدٍ، فَأَظْهَرَ اللَّهُ « أَهْلَ الضَّعْفِ عَلَيْهِمْ، فَ عَمَدُوا إِلَى عَدُوِّهِمْ فَاسْتَ عْمَلُوهُمْ وَسَلَّطُوهُمْ، فَأَسْخَطُوا اللَّهَ » عَلَيْهِمْ إِلَى ي وَْمِ يَ لْقَوْنَه .
«قومی که ضعیف و فقیر بودند با قومی که قدرتمند و فراوان بودند جنگیدند، و الله پیروزی را به ضعیفان میان ایشان عطا کرد. سپس ایشان با چیره شدن بر دشمنشان از او انتقام گرفتند، و الله تا روزی که با او دیدار کنند بر آنان خشمگین شد».
– “A people who were weak and poor fought against a people who were strong and plentiful, and Allah gave the victory to the weak amongst them. Then they took revenge upon their enemy by dominating them, and so Allah became angry with them until the day they would meet Him”.
از ابو موسی روایت است که رسول الله ﷺ فرمود:
- Muslim from Abu Musa who said that the Messenger of Allah (pbuh) said.
. » إِنَّا وَاللَّهِ، لاَ ن وَُلِّي عَلَى هَذَا الْعَمَلِ أَحَدًا سَأَلَهُ، وَلاَ أَحَدًا حَرَصَ عَلَيْهِ « .
. » إِنَّا وَاللَّهِ، لاَ ن وَُلِّي عَلَى هَذَا الْعَمَلِ أَحَدًا سَأَلَهُ، وَلاَ أَحَدًا حَرَصَ عَلَيْهِ « .
«به خدا سوگند، کسی را که این مقام را طلب کند یا برای آن رقابت کند، به این منصب نمیگماریم.»
- “By Allah we do not appoint someone to this post who seeks it or someone who contends for it .”.
- البیهقی در الشعب از عمر (رض) روایت کرده که فرمود: «تنها کسی باید میان مردم داوری کند که عقل سالم دارد، توانا است، به دنبال کارهای زشت نیست، نسبت به مردمش کینهتوز نیست و از سرزنش سرزنشکنندگان نمیهراسد.»
- Al-Bayhaqi in Al-Shub from Umar (ra) who said “The only one who should judge between people is the one with sound judgement, skillful, does not look for shameful acts, is not hateful of his people, and is not afraid of the blame of the blamers.”.
- حاکم در المستدرک روایتی را از زید بن اسلم، از پدرش، از عمر (رض) نقل کرده که آن را صحیح دانسته و ذهبی نیز آن را تأیید کرده است: عمر (رض) به یارانش گفت: آرزویی بکنید. برخی از ایشان گفتند: آرزو دارم این خانه پر از طلا باشد تا آن را در راه خدا خرج کنم و صدقه دهم. مردی گفت: آرزو دارم پر از بلورها و جواهرات باشد تا آن را در راه خدا خرج کنم و صدقه دهم. سپس عمر (رض) گفت: آرزویی بکنید. ایشان گفتند: نمیدانیم، ای امیرمؤمنان. عمر (رض) گفت: من آرزو دارم این خانه پر از مردانی مانند ابوعبیده بن جراح و معاذ بن جبل و سالم، غلام ابوحذیفه، حذیفة بن یمان باشد.
- Al-Hakim in Al-Mustadrak mentioned a narration from Zayd b. Aslam, from his father, from Umar (ra), which he authenticated and Al-Dhahabi confirmed that: Umar (ra) said to his companions: Wish for something. Some of them said: I wish that this house was full of gold, which I could spend in the cause of Allah and give charity. A man said: I wish it was full of crystals and jewellery so I could spend it in the cause of Allah and give charity. Then Umar (ra) said: Wish for something, and so they said: We don’t know O Leader of the Believers. And so Umar (ra) said: I wish that this house was full of men like Abu Ubaydah b. Al-Jarrah and Mu‘adh b. Jabal and Salim the servant of Abu Huthayfah Huthaifah b. Al-Yaman.”.