۱۶ شورای امت: مشورت (شُورى) و محاسبه (مُحاسَبه)
16 The Ummah Council The Consultation Shura and Accounting Muhasabah
مادهٔ ۱۰۵
Article 105
کسانی که دیدگاههای مسلمانان را به خلیفه منتقل میکنند، «مجلس امت» هستند، و کسانی که مردم ولایتها را نمایندگی میکنند، «مجالس ولایتی» هستند. برای غیرمسلمانان جایز است که برای طرح هرگونه شکایت از ستم حاکمان یا از اجرای نادرست احکام اسلام، در مجلس شورا عضویت داشته باشند.
The individuals who represent the Muslims’ views to the Khalifah are the Ummah Council, and the individuals who represent the people in the provinces are the Provincial Councils. It is permitted for non-Muslims to be members in the Shura council for the sake of raising any complaints against any oppression by the rulers or misapplication of the laws of Islam.
این شورایی است که از افرادی تشکیل شده که نمایندهٔ نظر عموم مسلمانان هستند، و خلیفه میتواند برای مشورت در مسائل گوناگون به آن مراجعه کند. ایشان نیز نمایندگان امت در پاسخگو نگه داشتن حاکمان هستند. این موضوع از مشورت پیامبر خدا ﷺ با برخی مردان از انصار و مهاجران که نمایندهٔ قوم خود بودند استنباط میشود. همچنین از اینکه پیامبر ﷺ برخی از یارانش را برای مشورت (شورا) تعیین کرده بود نیز برمیآید. ایشان بیش از دیگران از آنان برای خواستن نظر مراجعه میکرد، مانند ابوبکر (رض)، عمر (رض)، حمزه (رض)، علی (رض)، سلمان فارسی (رض)، حذیفه (رض)….
This is a Council formed by individuals representing the opinion of the Muslims at large, to which the Khalifah can refer to, in order to consult on various issues. They in turn are the representatives of the Ummah in holding the rulers accountable. This is deduced from the Messenger of Allah (pbuh)’s consultation with some men from the Ansar and the emigrants who represented their people. It is also derived from the Messenger’s assigning some of his companions for consultation (Shura). He used to refer to them more than others for seeking opinion, such as Abu Bakr (ra), Umar (ra), Hamza (ra), ‘Ali (ra), Salman Al- Farisi (ra), Hudhayfah (ra)….
از آنچه چنین استنباط میشود که ابوبکر (رض) برخی مردان از مهاجران و انصار را تعیین کرد تا هرگاه پیشامدی رخ میداد، نظرشان را جویا شود. اهل شورا در زمان ابوبکر (رض) همان عالمان و کسانی بودند که توانایی صدور فتوا را داشتند. ابن سعد از القاسم چنین روایت کرده است:
It is also deduced from the fact that Abu Bakr (ra) designated some men from the Muhajir and the Ansar for seeking their opinion when something happened. The people of the consultation (Shura) at the time of Abu Bakr (ra) were the scholars and the people capable of giving legal edicts. Ibn Sa’ad reported from Al-Qasim:
. أن أبا بكر الصديق كان إذا نزل به أمر يريد مشاورة أهل الرأي وأهل الفقه « فيه، دعا رجالاً من المهاجرين والأنصار، دعا عمر، وعثمان، وعلياً، وعبد الرحمن بن عوف، ومعاذ بن جبل، وأُبَيّ بن كعب، وزيد بن ثابت، وكل هؤلاء كان ي فُْتي في خلافة أبي بكر، وإنما تصير فتوى الناس إلى هؤلاء، فمضى أبو بكر على ذلك، ثم وَلِيَ عمرُ » فكان يدعو هؤلاء النَّ فَرَ .
. أن أبا بكر الصديق كان إذا نزل به أمر يريد مشاورة أهل الرأي وأهل الفقه « فيه، دعا رجالاً من المهاجرين والأنصار، دعا عمر، وعثمان، وعلياً، وعبد الرحمن بن عوف، ومعاذ بن جبل، وأُبَيّ بن كعب، وزيد بن ثابت، وكل هؤلاء كان ي فُْتي في خلافة أبي بكر، وإنما تصير فتوى الناس إلى هؤلاء، فمضى أبو بكر على ذلك، ثم وَلِيَ عمرُ » فكان يدعو هؤلاء النَّ فَرَ .
وقتی واقعهای پیش میآمد و ابوبکر میخواست با اهل رأی و اهل فقه مشورت کند، کسانی را از مهاجران و انصار فرا میخواند: عمر، عثمان، علی، عبدالرحمن بن عوف، معاذ بن جبل، أُبیّ بن کعب و زید بن ثابت. اینان در خلافت ابوبکر همگی نظر خود را بیان میکردند و مردم نیز فتواهای خود را از ایشان میگرفتند. وقتی عمر خلیفه شد، او هم همین افراد را فرا میخواند. همچنین دلایلی وجود دارد که مسلمانان را به محاسبه زمامداران فرا میخواند. مسلمانان نیز چنین محاسبهای را انجام میدادند، چنانکه در روزگار خلفای راشدین رخ داد. از آنجا که امت اجازه دارد در مشورت (شورا) نماینده داشته باشد، در محاسبه نیز اجازه دارد نماینده داشته باشد. همه اینها نشان میدهد که جایز است شورایی ویژه تشکیل شود که امت را در محاسبه و در مشورتی نمایندگی کند که با نص قرآن و سنت برقرار شده است. این شورا «شورای امت» نامیده میشود، زیرا امت را در مشورت و محاسبه نمایندگی میکند.
“when something happened and Abu Bakr wanted to consult the people of opinion and the people of jurisprudence, he called from the emigrants and the Ansar. Umar, ‘Uthman, ‘Ali, ‘Abd Al-Rahman b. ‘Awf, Mu’adh b Jabal, ‘Ubay b. Ka‘b and Zayd Bin Thabit. They all used to give their opinion during the Khilafah of Abu Bakr. People would also take their legal edicts (fatwa) from them. When Umar became Khalifah, he also called these people”. There are also evidences that call upon the Muslims to account the rulers. Muslims exercised such accounting as happened at the time of the Righteous Khulafaa’. As the Ummah is allowed to be represented in consultation (Shura), she is also allowed to be represented in accounting. All of this indicates that it is allowed to have a special council that represents the Ummah in accounting and in the consultation that is established by the text of the Quran and Sunnah. It is called the Ummah Council because it represents the Ummah in consultation and accounting.
بر شهروندان غیرمسلمان جایز است که عضو شورا باشند، تا بتوانند شکایت خود را از هر ستمی که حاکمان بر آنان روا دارند، یا از هر اجرای نادرست اسلام در حق ایشان، یا کوتاهی در ارائه خدمات به آنان، یا موارد مشابه، مطرح کنند.
It is permitted for non-Muslim citizens to be members of the Council, in order to file complaints against any injustice perpetrated against them by the rulers or against any misimplementation of Islam upon them or the lack of services to them or the like.