۷ فرمانروایان
7 The Governors
ماده ۵۲
Article 52
سرزمینهایی که دولت بر آنها حکومت میکند به واحدهایی تقسیم میشود که هر واحد «ولایة» (استان) نامیده میشود. هر استان نیز به واحدهایی تقسیم میشود و هر واحد «عمالة» (ناحیه) نامیده میشود. کسی که استان را اداره میکند «والی» (فرماندار) یا «امیر» نامیده میشود و کسی که ناحیه را اداره میکند «عامل» (کارگزار) یا «حاکم» (فرمانروا) نامیده میشود.
The lands which are ruled by the State are divided into units, where each unit is called a Wilayah (province). Each province is divided into units and each unit is called an ’Imalah (district). The one who governs the province is called the Wali (governor) or Amir and the one who governs the ’Imalah is called the ’Aamil (worker) or Hakim (ruler).
والیان حاکم هستند، زیرا ولایت همان حکومت است؛ این مطلب در فرهنگ «المحیط» آمده است: «و والی الشیءَ و علیه ولایةً و وِلایةً، و هو الأصل و الولایةُ التدبیرُ و الإمارةُ و السلطانُ». ولایت نیازمند تفویض از سوی خلیفه یا کسی است که خلیفه او را برای تفویض مأمور کرده است؛ بنابراین والی جز از سوی خلیفه تعیین نمیشود. ریشهی ولایت یا امارت، یعنی اصل حکومت و رهبری در والیان و امیران، عمل پیامبر ﷺ است. ثابت شده که آن حضرت ﷺ بر سرزمینها والی تعیین میکرد و به ایشان حق حکومت بر مناطق را میداد. ایشان معاذ بن جبل را بر «الجند»، زیاد بن لبید را بر حضرموت و ابوموسی اشعری را بر زَبید و عدن گمارد. والی نمایندهی خلیفه است و هر اقدامی را که به نمایندگی از خلیفه انجام میدهد، بر اساس آنچه به او تفویض شده، انجام میدهد. ولایت در شریعت حد مشخصی ندارد؛ بنابراین هر کس در هر امر حکومتی به نمایندگی از خلیفه عمل کند، بر اساس عباراتی که خلیفه هنگام تعیین او مشخص کرده، در آن امر والی به شمار میآید. با این حال، ولایت بر سرزمینها یا امارت، بر منطقهای معین است، چرا که پیامبر ﷺ منطقهای را که والی بر آن است مشخص میکرد یا امیر را برای امارت تفویض مینمود. این ولایت دو نوع است: عام یا خاص. ولایت عام همهی امور حکومت را در بر میگیرد و تفویض آن بدین معناست که خلیفه رهبری شهر یا منطقهی ولایت را بر همهی مردم آن و تدبیر همهی امور آن را به او واگذار میکند و بدین ترتیب او اختیار کلی دارد. اما امارت خاص آن است که رهبری امیر محدود به ادارهی ارتش، ادارهی رعیت، حفاظت از مرزها و دفاع از حریمهای مقدس در آن منطقه یا شهر باشد. او نمیتواند در امور قضاوت و جمعآوری مالیات مداخله کند.