مادّه ۷۷
Article 77
قاضیان درې ډوله دي: یو قاضي دی، هغه د خلکو تر منځ د معاملاتو او جزايي قوانینو په اړه پیدا شوو اختلافاتو فیصلې کولو ته ملا ترلي دی۔ دوهم مُحتسب دی، چې هغه د هر هغه قانون شکنۍ فیصلې کولو ته ملا ترلی دی چې د ټولنې حقوقو ته زیان رسوي۔ دریم د مظالمو د محکمې قاضي دی، چې هغه د خلکو او دولت تر منځ پیدا شوو اختلافاتو فیصلې کولو ته ملا ترلی دی۔
The Judges are of three types: One is the Judge (Qadi), and he undertakes settling the disputes between people over transactions and penal codes. The second is the Muhtasib, who undertakes the settling of any breach of law that may harm the rights of the community. The third is the judge of the Court of Injustices (Madhalim), who undertakes the settling of disputes between the people and the State.
دا مقاله د قضا ډولونه تشریح کوي۔ د هغه قاضي په اړه دلیل چې د خلکو تر منځ شخړې فیصله کوي، د الله د پیغمبر ﷺ له عملونو څخه اخیستل شوی دی، او هم د هغه له لوري د مُعاذ بن جبل رضي الله عنه د یمن د یوې سیمې په ټاکلو سره۔
This article explains the types of judiciary. The evidence about the judge that settles disputes between people is derived from the actions of the Messenger of Allah (pbuh) , and from his appointment of Mu’adh b. Jabal (ra) over an area of Yemen.
په هغه دلیل کې چې د قضا په اړه دی او د ټولنې د حقونو ته زیان رسوونکي شخړې حل کوي، چیرې چې قاضي د محتسب په نوم پیژندل کیږي، دا د رسول الله ﷺ په عمل او خبرو سره تایید شوی دی، ځکه چې هغه وفرمایل: « لَيْسَ مِنَّا مَنْ غَشَّ » [یعنی: هغه له موږ څخه نه دی چې دوکه کوي].