۶ «دومین وسیلهٔ مالکیت»
6 The Second Means Of Ownership
یکی دیگر از راههای مالکیت، ارث است که با متن قطعی (قطعیالدلاله و قطعیالثبوت) قرآن ثابت شده و دارای قواعد لفظی مشخصی است که مشمول استدلال عقلی نمیشود. اگرچه قرآن جزئیات ارث را بیان کرده، این احکام تفصیلی، در واقع راهنماییهای کلیاند. خداوند (سبحانه و تعالی) میفرماید:
Another means of property ownership is inheritance, which is established by the definite (Qat’i) text of the Qur’an, and it has certain literal rules which are not subject to reasoning. Although the Qur’an has stated the details of inheritance, these detailed rules are general guidelines. Allah (swt) says,
«درباره (میراث) فرزندانتان: برای پسر، برابر با سهم دو دختر است، و اگر (فرزندان) بیش از دو زن باشند، سهم آنان دو سوم میراث است.» [النساء: ۱۱] ما از این سخن (خداوند) احکام بسیاری را درمییابیم. درمییابیم که فرزند پسر دو برابر آنچه فرزند دختر میبرد، میبرد. همچنین درمییابیم که فرزند پسر، در مواردی که فرزند (زندهای) وجود ندارد، همچون فرزند شمرده میشود، زیرا فرزندان پسر در واژه «فرزندان» داخلاند. این برخلاف فرزندان دختر است که در مواردی که فرزند (زندهای) وجود ندارد، مانند فرزندان پسر با آنان رفتار نمیشود، زیرا فرزندان دختر از نظر لغوی در واژه «فرزندان» داخل نیستند. همچنین درمییابیم که اگر فرزندان زن باشند و شمارشان بیش از دو باشد، آنان در دو سوم میراث سهیماند. پیامبر ﷺ برای دو زن سهمی برابر با کسانی قرار داد که بیش از دو نفرند، و صحابه (رضی الله عنهم) در این موضوع اجماع کردند. پس حکم درباره دو زن همان حکم درباره بیش از دو زن است. این احکام از معنای کلی آیه برداشت شدهاند. بر پایه این احکام، وارث سزاوار سهم خود از میراث است. بنابراین، یکی از اسباب مالکیت، میراث است، بر اساس احکام آن که در قرآن، سنت و اجماع صحابه (رضی الله عنهم) به تفصیل آمدهاند.