۱۳.۲ شرکتِ مساهمه (سهامی) - شرکتهای سهامی
13.2 Joint-Stock Company - Share Companies
شرکتِ سهامی شرکتهایی هستند که از شریکانی تشکیل میشوند که برای عموم مردم ناشناختهاند. مؤسسانِ شرکتِ سهامی همه کسانی هستند که قراردادِ اولیهٔ شرکت را امضا کردهاند. قراردادِ اولیه آن است که میان امضاکنندگانش تعهدی برای کار در راستای هدفِ مشترک، که خودِ شرکت است، پدید میآورد. اشتراک در شرکت با تعهدِ شخص به خریدنِ یک سهم یا بیشتر از شرکتِ پیشنهادی، در برابرِ ارزشِ اسمیِ سهم، صورت میگیرد. این شکلِ شرکت یکی از شکلهای بهرهگیریِ ارادهی فردی است، که برای شریک شدنِ شخص کافی است سهام را بخرد، خواه سهامدارانِ دیگر او را بپذیرند یا نپذیرند. اشتراک به دو شیوه انجام میگیرد. در شیوهٔ نخست، سهامهای شرکت به مؤسسان محدود میشود که آنها را میان خودشان تقسیم میکنند بیآنکه به عموم عرضه شود. این کار با نوشتنِ اساسنامهای انجام میشود که شرکت را سامان میدهد و شرطهایی را که شرکت بر آنها پیش میرود دربر دارد، و سپس میان خودشان امضا میشود. هر کسی که اساسنامه را امضا کند مؤسس و شریک به شمار میآید، و پس از امضای همگی، شرکت تأسیس میشود. شیوهٔ دوم اشتراک، که در جهان رایجتر است، آن است که چند نفر شرکت را بنیان میگذارند و اساسنامهٔ آن را تنظیم میکنند. سپس سهام برای اشتراکِ عمومی در شرکت به مردم عرضه میشود. وقتی مهلتِ اشتراک به پایان رسید، مجمع مؤسسانِ شرکت برای بررسیِ نظامِ شرکت و تصویب آن و تعیینِ هیئت مدیرهٔ آن فراخوانده میشود. هر سهامدار، صرفنظر از شمار سهامی که دارد، حق حضور در مجمع مؤسسان را دارد، حتی اگر تنها یک سهم داشته باشد. شرکت با پایان یافتن مهلتِ اشتراک فعالیت خود را آغاز میکند.