Mataki na 52
Article 52
Ƙasashen da Daula ke mulki an raba su zuwa rukuni, inda kowane rukuni ake kiransa Wilayah (lardi). Kowane lardi kuma ana raba shi zuwa rukuni, kuma kowane rukuni ana kiransa ’Imalah (gunduma). Wanda ke mulkin lardi ana kiransa Wali (gwamna) ko Amir, wanda kuma ke mulkin ’Imalah ana kiransa ’Aamil (ma’aikaci) ko Hakim (mai mulki).
The lands which are ruled by the State are divided into units, where each unit is called a Wilayah (province). Each province is divided into units and each unit is called an ’Imalah (district). The one who governs the province is called the Wali (governor) or Amir and the one who governs the ’Imalah is called the ’Aamil (worker) or Hakim (ruler).
Wulayu (gwamnoni) su ne masu mulki, tun da gwamnoni yana nufin mulki, kamar yadda aka ambata a cikin kamus na Al-Muhit: "Kuma yin mulkin wani abu da kansa shi ne wilaya da wilaya, ko kuma asali ne, wilaya kuma ita ce shiri da jagoranci da iko", kuma yana bukatar bada izini daga Khalifa ko wanda ya wakilta ya bada izini, don haka ba a nada gwamna sai Khalifa. Asalin gwamnoni ko shugabanci, wato asalin gwamnoni da shugabanni, shi ne aikin Manzon Allah ﷺ. An tabbatar cewa ya nada gwamnoni a kan kasashe, kuma ya ba su hakkin yin mulki a kan yankuna. Ya nada Mu'azu bn Jabal a kan Al-Jund, Ziyad bn Labid a kan Hadramaut, da Abu Musa Al-Ash'ari a kan Zabid da Aden. Gwamna wakili ne na Khalifa, kuma duk abin da ya aikata a madadin Khalifa a cikin abin da aka wakilta masa, to shi ne. Gwamnati ba ta da iyaka ta musamman bisa Shari'a, don haka duk wanda ya yi aiki a madadin Khalifa a kowane aikin mulki ana ɗaukarsa gwamna a wannan aikin bisa ga kalmomin da Khalifa ya ƙayyade a lokacin nadinsa. Duk da haka, gwamnatin kasashe ko shugabanci tana kan wani yanki ƙayyadaddde, domin Manzon Allah ﷺ yana ƙayyade yankin da zai zama gwamnansa, ko ya ba shugaba izinin jagoranci. Wannan gwamnati tana da nau'i biyu: gaba ɗaya ko ta musamman. Gaba ɗaya ta ƙunshi dukkan al'amuran mulki a cikin gwamnati, kuma a ba shi izini haka yana nufin Khalifa ya ba shi jagorancin birni ko yankin gwamnatin bisa dukkan mutanenta, da kula da al'amura a dukkan ayyukansa, don haka yana da iko gaba ɗaya. Amma jagoranci na musamman shi ne lokacin da jagorancin shugaba ya takaita ga kula da Sojoji, mulkin al'umma, kare iyakoki da kare wuraren tsarki a wannan yanki ko birni. Ba zai iya tsoma baki a harkokin shari'a da karɓar haraji ba.