Mataki na 42
Article 42
Khalifa yana naɗa mataimaki ɗaya ko fiye da haka a madadinsa, waɗanda ke ɗaukar nauyin mulki. Don haka yakan danƙa musu kula da al'amura, inda suke gudanar da su bisa ra'ayinsu da ijtihadinsu. Idan Khalifa ya rasu, aikin mataimakansa ya ƙare, ba sa ci gaba da aikinsu sai dai har zuwa lokacin shugaban rikon kwarya.
The Khalifah appoints a delegated assistant or more for himself, who carry the responsibilities of ruling. So he delegates to them the management of affairs, where they conduct them according to their opinion and Ijtihad. On the death of the Khalifah, the role of his assistants ends, and they do not continue in their work except for the period of the temporary leader.
Hujjar wannan maƙala ita ce abin da Al-Tirmidhi ya ruwaito; Manzon Allah ﷺ ya ce.
The proof for this article is what Al-Tirmidhi narrated; the Messenger (pbuh) said.
. » وَأَمَّا وَزِيرَايَ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ فَأَبُو بَكْرٍ وعُمَرُ «.
. » وَأَمَّا وَزِيرَايَ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ فَأَبُو بَكْرٍ وعُمَرُ «.
"Wazirai na biyu a Duniya su ne Abu Bakr da Umar" (ya ruwaito Al-Hakim da Al-Tirmidhi daga Abu Said Al-Khudri). Wannan ruwaya Fuqaha'u sun yi amfani da ita kuma yawancin malamai sun karbe ta, don haka ruwaya ce Hasan, kuma bisa haka hujja ce ta Shari'ah cewa Khalifa zai iya nada mataimaka. Ruwayar ta yi amfani da kalmar "waziri" a ma'anar harshe, wato mataimaki, kuma Alkur'ani ma yana amfani da ita da wannan ma'ana; Allah (SWT) ya ce: "Kuma ka nada mini wazir daga iyalina." (), wato mataimaki. Kuma aikin wazirci ya kasance a zamanin Manzo ﷺ, kuma hujjarsa ita ce matanin ruwayar daga Al-Tirmidhi. To sai dai shi Manzo ﷺ ne yake mulki, kuma babu wani abu da ke nuna cewa ya sa Abu Bakr (RA) da Umar (RA) suna aiwatar da abin da ya ke yi na mulki, amma sanya su wazirai yana nuna cewa ya umarce su su taimake shi; wato ya ba su izinin su aiwatar da abin da ya ke yi na mulki. Bayan rasuwar Manzo ﷺ, Umar (RA) ya kasance wazirin Abu Bakr (RA), kuma yana aiwatar da abin da Khalifa ke aiwatarwa a fannin mulki, kuma hakan ya bayyana har wasu suka kan ce wa Abu Bakr (RA), "Ba mu sani ba ko Umar ne Khalifa ko kai," ruwayar Ibn Hanbal a Fada'il Al-Sahabah daga Nafi'. Bayan rasuwar Abu Bakr (RA), Uthman (RA) da Ali (RA) sun kasance wazirai na Umar (RA), kowannensu yana aiwatar da abin da Umar (RA) ke yi a fannin mulki, sai dai karfin halin Umar (RA) ya sa ayyukan taimakon wazirai biyu ba su bayyana sosai ba kamar na Umar (RA) tare da Abu Bakr (RA), ko da yake saboda karfin halin Ali (RA), a bayyane yake cewa ya yi wadannan ayyuka a zamanin Umar (RA). Bayan rasuwar Umar (RA), Ali (RA) da Marwan bn Al-Hakam (RA) sun kasance wazirai biyu na Uthman (RA). Amma, ’Ali (ra) bai gamsu da wasu daga cikin ayyukan ba, don haka aikinsa tare da ’Uthman (ra) bai bayyana sosai ba, domin ya kasance kamar wanda ya janye kansa. A gefe guda kuma, Marwan (ra) ya bayyana sosai a kan aikin da ya ɗauka na minista, wato, ayyukan mulki.