۱۰ والیان (ولاة)
10 The Wulat (Wulah) Governors
والی کسی شخص کو کہا جاتا ہے جسے خلیفہ خلافت کی ریاست کے ایک ولایہ (صوبے) پر حاکم اور امیر مقرر کرتا ہے۔
The Waali (governor) is the person whom the Khaleefah appoints as ruler and Ameer over a Wilayah (province) of the Khilafah State.
سرزمینهایی که دولت اسلامی بر آنها حکومت میکند به استانهایی تقسیم میشد و هر استان «ولایة» نامیده میشد. ولایتها نیز به ناحیههایی تقسیم میشدند و هر ناحیه «عمالة» نامیده میشد. فردی که بر ولایت گمارده میشد «والی» یا «امیر» نامیده میشد، و فردی که بر عمالة گمارده میشد «عامل» یا «حاکم» (فرمانروا) نامیده میشد.
The territories that the Islamic State rules over would be divided into provinces and each province would be known as Wilayah. The Wilayah would in turn be divided into districts and each district would be known as I’mala. The person appointed over the Wilayah would be known as the Waali, or an Ameer, and the person appointed over the I’mala would be known as the ‘Amil or the Hakim (ruler).
بنابراین والی حاکم است، زیرا ولایت به معنای حکومت است. در فرهنگ لغت «القاموس المحیط» آمده که ولایت به معنای امارت و اقتدار است. تعیین والی نیازمند انتصاب از جانب خلیفه یا کسی است که خلیفه او را برای این کار نماینده قرار داده باشد. بنابراین، تنها خلیفه میتواند والی تعیین کند. منشأ منصب ولایت یا امارت، یعنی ولات یا امیران، به اقدامات رسول خدا ﷺ بازمیگردد. ثابت شده که ایشان ﷺ بر سرزمینها والیانی گماشت و به آنان حق حکومت بر ولایاتشان را داد. ایشان ﷺ معاذ بن جبل را بر الجند، زیاد بن لبید را بر حضرموت، و ابوموسی اشعری را بر زبید و عدن گماشت.