9.3 Islomda ta'lim siyosatining maqsadi
9.3 The Objective of the Education Policy in Islam
Islomning ilm olish va ta'lim borasidagi siyosati doimo islomiy mentalitetni va islomiy moyillikni shakllantirishga qaratilgan bo'lib, ular birgalikda islomiy shaxsiyatni tashkil etadi. Islom hayot haqida keng qamrovli tushuncha beradi. Ushbu tushuncha orqali u bizning harakatlarimizni, shuningdek, yoqtirishlarimizni va yoqtirmasliklarimizni ham shakllantiradi. Shuning uchun bolalar nafaqat islomiy burchlarini bajaradilar, balki buni zavq bilan qiladilar. Islom ushbu ikki masalani ham hal qilgan va ularni bevosita aqidaga bog'lagan, shuning uchun uning ayrim matnlari fikrlashni (mentalitetni), boshqa matnlari esa moyilliklarni (hissiyotlarni) yoritadi.
Islam’s policy regarding seeking knowledge and education has always been aimed at building the Islamic mentality and the Islamic disposition (tendencies or inclination), which together form the Islamic personality. Islam develops a comprehensive understanding about life. And through this understanding, it shapes our actions, it also shapes our likes and dislikes. Children would, therefore, not only perform their Islamic duties, but they would do so with pleasure. Islam has dealt with both of these matters and linked them directly to the ‘aqeedah (creed), so some of its texts deal with the thought (the mentality) and other texts deal with the tendencies (the emotions).
Bunga birinchi turning misoli Allohning Elchisi ﷺ ning hadislarida aks etgan: “Bir soat tafakkur qilish yetmish yillik ibodatdan afzaldir.” Ikkinchi turning misoli esa Allohning (SWT) quyidagi so‘zlarida aks etgan:
An example of the former is reflected in the saying of the Messenger of Allah (saw): “The reflection of one hour is better than the worship of seventy years.” And an example of the latter is reflected in Allah’s (swt) saying,.
“Ayting: agar otalaringiz, o‘g‘illaringiz, birodarlaringiz, xotinlaringiz, qavm-qarindoshlaringiz, orttirgan mol-mulkingiz, rakod tushishidan qo‘rqqan savdo-sotiqingiz va yoqtirib qolgan uy-joylaringiz sizlarga Alloh va Uning Rasulidan hamda Uning yo‘lida jihod qilishdan ko‘ra aziz bo‘lsa, unda Alloh Oʻz amrini keltirguncha kutinglar. Alloh fosiq qavmni hidoyat qilmas.” [TMQ 9:24].
“Say if your fathers and your sons and your brethren and your wives and your tribe and the wealth you have acquired and merchandise for which you fear that there will be no sale, and dwellings you desire are dearer to you than Allah and His Messenger and striving in His way, then wait till Allah brings His command to pass, and Allah guides not wrongdoing folk.” [TMQ 9:24].
Va shuningdek, Allohning Elchisi ﷺ ning: "Sizlardan biringiz men unga o'zidan ko'ra suyukli bo'lmaguncha, mo'min bo'la olmaydi", degan so'zlarida ham aks etgan.
And also reflected in the Messenger of Allah (saw) saying, “No one amongst you becomes a believer until I become dearer to him than himself.”.
Shunday qilib, bularning barchasi musulmonning aqlini ham, his-tuyg'ularini ham Islom aqidasiga asoslangan holda shakllantirishga qaratilgan. Shu sababli, qaysi bilim egallansa Islomiy shaxsiyatni shakllantirishga yordam beradigan bo'lsa, u qabul qilinadi, undan boshqa narsaga olib keladigan har qanday bilim esa rad etiladi va Islom davlatining o'quv dasturiga kiritilmaydi. Musulmon falsafiy qarashlar bilan aqlini band qilmasligi kerak, chunki ular Islom aqidasiga zid keladi; uning istaklari esa parchalanish, hashamatga berilish va aralashuvga moyil hayotga intilmasligi lozim, chunki bular Islomga xos moyilliklar emas. Bu esa o'rnatilgan G'arb ta'lim tizimiga butunlay qarama-qarshidir, unda bolalar Islomiy moyilliklardan noqulay his qilishlariga erishiladi. Endi shuni ko'rish qoldiki, Islom amalda Islomiy shaxsiyatni qanday mustahkamlaydi va kufr madaniyatiga duch kelishdan qanday himoya qiladi.
All this is to make the Muslim’s mind as well as his/her feelings based on the ‘aqeedah of Islam. Therefore, any knowledge which if acquired would help achieve the Islamic personality would be adopted and anything which leads to other than this would be rejected and would not be included in the Islamic State’s curriculum. A Muslim should not occupy his mind with philosophical opinions because they contradict the Islamic ‘aqeedah, and his desires should not lean towards a life of disintegration, opulence and mixing, for these are not Islamic tendencies. This is quite the opposite to the established Western education system, where children are made to feel uncomfortable with Islamic tendencies. It now remains to be seen how Islam practically enforces the Islamic personality, and protects from exposure to non-Islamic (kufr) culture.