7.3.3 Mulkiyatning kelib chiqishi
7.3.3 Origin of Ownership
Mulkiyat iqtisodiy faoliyatga kirishish uchun muhim rag'batlardan biri hisoblanadi, chunki boylik egasi uni ishlatish yoki tasarruf etish huquqiga ega. Bunday huquqlarga erishish vositalari Islom iqtisodiy tizimining maqsadlariga erishiladigan asosiy tamoyillaridan biridir.
Ownership constitutes one of the important incentives for engaging into economic activity as the owner of wealth has the right to use or dispose of it. The means of acquiring such rights is one of the fundamental principles through which the objectives of the Islamic Economic System are achieved.
Islom iqtisodiy tizimida ma'lum bo'ladiki, barcha boylikning haqiqiy egasi (Yaratuvchi) Allohdir (SWT). Biz boylikka faqat vakil sifatida, omonatdor bo'lib egalik qilamiz. Ba'zilarimiz ishlab chiqarish jarayonida qatnashish orqali boylik topamiz va shu tariqa boylikka to'g'ridan-to'g'ri ega bo'lamiz. Bular Islom belgilagan ishlab chiqarish omillari hisoblanadi. Boshqalari esa boylikka bilvosita ega bo'ladi, chunki boylikning haqiqiy egasi bo'lgan Alloh (SWT) ishlab chiqarish jarayonida qatnashish orqali boylikka to'g'ridan-to'g'ri ega bo'lganlar o'z boyligidan ularga ham ulush berishlarini belgilab qo'ygan, buni U Qur'onda aniq bayon qilgan:
In the Islamic Economic System, it is understood that the real owner (Creator) of all wealth is Allah (swt). We only ‘own’ wealth by proxy as guardians. Some of us acquire wealth by engaging in the production process and hence have a direct access to wealth. These include the factors of production as defined by Islam. Others have an indirect access to wealth simply because Allah (swt) as the real owner of wealth has stipulated that those with direct access to wealth through engagement in the production process must pass some of it on to them as He made clear in the Qur’an:
"Ularga Alloh sizlarga bergan molidan bering." [TMQ 24:33].
“Give to them from the property of Allah which He has bestowed upon you.” [TMQ 24:33].
Bu odatda zakot, kaffara, sadaqat al-fitr, meros va boshqa shu kabi ko'rinishlarda bo'ladi, ular kambag'allarga, muhtojlarga va keyingi avlodlarga beriladi. Davlatning vazifasi shunday boyliklarning qonun asosida tegishli tarzda o'tkazilishini ta'minlashdir.
This usually takes the form of zakat, kaffara, sadaqat al-fitr, inheritance, etc. which are given to the poor, the needy and later generations. It is the duty of the government to ensure that such wealth is duly transferred by law.