Musayar kudi da wani kuɗi, ko na kuɗi iri ɗaya ko na daban, ciniki ne na musaya, kuma halal ne. Wannan saboda musaya shi ne musayar kuɗi da kuɗi, na zinariya da azurfa, ko dai daidai da daidai idan iri ɗaya ne, ko kuma bambanci da daidaito idan iri daban-daban ne. Musayar tana faruwa a cikin kuɗi kamar yadda take faruwa a cikin zinariya da azurfa, domin siffofin zinariya da azurfa suna shafar kuɗi a matsayinsa na kuɗi. Kuɗi ba ya kama da zinariya da azurfa, amma yana ɗaya daga cikin sifofinsu, domin an gina shi a kan ɗayan su bisa darajar kuɗinsu.
Idan mutum ya sayi zinariya da azurfa, tsabar kuɗi da tsabar kuɗi, misali ya ce: "Na sayar maka wannan Dinari na zinariya da waɗannan dirhami na azurfa", ta hanyar ambaton su yayin da suke gaban su a lokacin ciniki, ko kuma idan ya sayi zinariya da azurfa alhali ba sa gaban su, kamar lokacin sanya hannu a kan yarjejeniya kan kayan kuɗi da aka siffanta alhali ba ya nan, sai ya ce: "Na sayar maka waɗannan fam ɗin Masar da dirhami goma na Hijaz", waɗannan misalai halal ne, domin ana ƙayyade kuɗaɗe a cikin yarjejeniyoyi ta hanyar ambaton su, don haka ana tabbatar da mallakar kadarorinsu. Saboda haka, cinikin zinariya da azurfa halal ne, ko fam ɗin da dirhami ne, ko kayan ado na azurfa, ko Niqar (wato garin azurfa). Niqar shi ne daidai da Tibr (wato garin zinariya) a cikin azurfa. Haka kuma halal ne a yi cinikin azurfa da zinariya, ko kayan ado ne, ko sanda, ko garin zinariya. Duk wannan ciniki dole ne a yi shi hannu da hannu, kuma a siffanta shi, ko dai daidai ko bambanci, nauyi da nauyi, ko adadi sananne (Jizaf) da adadi sananne, ko nauyi da adadi sananne a cikin dukkan nau'o'in da aka ambata, muddin musayar tana cikin nau'o'i biyu daban-daban. Idan kuwa daga nau'i ɗaya ne, to dole ne ya zama daidai kawai, kuma kada ya zama bambanci. Ana iya cinikin zinariya da zinariya, ko Dinari ne, ko kayan ado, ko sanda, ko dutse, nauyi da nauyi, kadara da aka siffanta da kadara da aka siffanta, hannu da hannu, kuma a ƙa'ida babu bambanci da aka yarda. Azurfa ma za a iya cinikin ta da azurfa, ko dirhami ne, ko kayan ado, ko Niqar, nauyi da nauyi, kadara da aka bayyana da kadara da aka bayyana, hannu da hannu, kuma babu bambanci da aka yarda da shi a ka'ida. Saboda haka, musayar kudi iri ɗaya yana halatta, matuƙar daidai yake, hannu da hannu, kuma kadara da aka bayyana da kadara da aka bayyana. Musayar kudi biyu mabambanta ma halatta ce, kuma a wannan yanayi sharaɗin daidaito da rashin daidaito ba ya aiki, amma dole ne a yi musayar hannu da hannu, kadara da aka bayyana da kadara da aka bayyana. Shaidar halaccin musayar tana fitowa ne daga Hadisin da At-Tirmidhi ya ruwaito daga Ubada ibn As-Samit, wanda ya ce Manzon Allah ﷺ ya ce: "Kuna iya cinikin zinariya da azurfa yadda kuka so, hannu da hannu." Muslim ma ya ruwaito daga Ubada ibn as-Samit, wanda ya ce: "Na ji Manzon Allah ﷺ yana hana cinikin zinariya da zinariya, azurfa da azurfa, alkama da alkama, sha'ir da sha'ir, dabino da dabino, gishiri da gishiri, sai dai idan yana cikin adadi daidai, kadara da aka bayyana da kadara da aka bayyana. Wanda ya ƙara ko ya karɓi ƙari, to ya fada cikin riba (Riba)." Muslim ya kuma ruwaito daga Abu Bakra, wanda ya ce: "Ya umarce mu mu sayi zinariya da azurfa yadda muka so, mu sayi azurfa da zinariya yadda muka so. Wani mutum ya tambaye shi ﷺ sai ya ce: 'Hannu da hannu'. Ya ƙara da cewa: 'Haka na ji shi.'" At-Tirmidhi ya ruwaito daga Malik Ibn Aws Al-Hadathan, wanda ya ce: "Na zo ina neman wanda zai musanya min wasu dirhami, sai Talha Ibn Ubaydullah, yana zaune tare da Umar ibn al-Khattab, ya ce: 'Ka nuna mana zinariyarka,' sannan ka zo mana a wani lokaci, idan bawanmu ya zo za mu ba ka azurfarka (dirhaminka)." Sai Umar ya ce: "A'a, na rantse da Allah, ba za ka ba shi azurfarsa ba ko ka mayar masa da zinarensa ba, domin Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Musayar azurfa da zinare tana da wani sashe na riba sai dai idan an yi ta hannu da hannu; alkama da alkama riba ce sai dai idan an yi ta hannu da hannu; sha'ir da sha'ir ma riba ce sai dai idan an yi musayar ta hannu da hannu, dabino da dabino ma riba ce sai dai idan ta hannu da hannu.'" Saboda haka an haramta cinikin zinare da azurfa sai dai hannu da hannu, domin idan bangarorin biyu sun rabu kafin su musanya hannu da hannu, musayar za ta zama haramun. Bukhari da Abu Dawud sun ruwaito daga Umar cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "Musayar zinare da azurfa riba ce sai dai hannu da hannu." Sharadi ne cewa bangarorin yarjejeniyar biyu su biya a wurin cinikin, domin idan sun rabu kafin biya, ciniki ba zai kasance halal ba. Wannan saboda musayar ita ce musayar farashi, kuma biya a wurin cinikin babban sharadi ne na ingancin musayar. Bukhari ya ruwaito daga Malik Ibn Aws, wanda ya ce: Manzon Allah ﷺ ya ce: "Cinikin zinare da azurfa riba ne sai dai idan hannu da hannu." At-Tirmidhi ma ya ruwaito cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "Ku yi cinikin zinare da azurfa yadda kuke so, muddin dai hannu da hannu." Manzon Allah ﷺ ya haramta cinikin zinare da azurfa a bashi, kuma ya haramta cinikin abin da ba ya nan da abin da yake nan. Saboda haka, dole ne musayar ta faru a wurin cinikin, domin idan bangarorin yarjejeniyar sun rabu kafin biya, musayar za ta zama ba ta inganta ba saboda rashin cika ɗaya daga cikin manyan sharuddanta. Idan kuma wani ɓangare na cinikin an musayar shi a wurin cinikin, to cinikin zai inganta a cikin ɓangaren da aka musayar, da kuma daidaitonsa a cikin ladan, kuma zai zama bai inganta ba ga sauran cinikin da kuma daidaitonsa na ɓangaren cinikin. Wannan saboda an halatta a raba ciniki zuwa sassa. Misali, idan mutum ya musayar Dinari ɗaya da Dirhami goma da wani mutum wanda yake da Dirhami biyar kawai, to zai zama bai inganta ba a gare su su rabu kafin a karɓi Dirhami goma gaba ɗaya. Idan aka karɓi Dirhami biyar kuma suka rabu, musayar zata zama bata inganta ba ga rabin Dinarin, kuma ta inganta ga sauran rabin, wanda yayi daidai da Dirhami biyar da aka karɓa. Wannan saboda an halatta a raba cinikin sayarwa. Idan mutumin da yake da Dirhami biyar ya karbo sauran kuɗin daga wancan mutumin ko daga wani mutum na uku, domin ya kammala cinikin, musayar zata inganta, muddin karbar bashin ba sharadi ne a cikin cinikin ba, domin idan ya kasance sharadi ne a cikin cinikin, cinikin zai zama bai inganta ba.
The sale of one currency for the same or a different currency is a transaction of exchange, and it is permitted. This is because exchange is the swapping of money for money, of gold and silver, either equally in the same type, or differently and equally in the different types. The exchange takes place in the money as it takes place in gold and silver, for the description of gold and silver applies to it in its quality as a currency. Money is not analogous to gold and silver but is one of its forms, for it is based on either of them in their monetary valuation. So if a person were to purchase gold for silver, coin for coin, by saying for instance: “I sold to you this golden Dinar for these silver Dirhams”, by naming them while present at the time of sale, or if He were to purchase gold for silver while not present such as when signing a contract over a described monetary item while not being present, and He says: “I sold to you these Egyptian pounds for ten Hijazi Dirhams”. These examples are permitted, for the monies are determined in the contracts by naming them, thus the ownership of their assets is established. Therefore, trading gold for silver is permitted, whether this was pounds for Dirhams, silver jewellery or for Niqar (i.e. silver dust). The Niqar is the silver equivalent of Tibr (i.e. gold dust). It is also permitted to trade silver for gold, whether jewellery, bullion or gold dust. However, all such trade must be conducted hand to hand and described, either equally or unequally, weight for weight, or known quantity (Jizaf) for known quantity, or weight for known quantity in all the mentioned types, provided the exchange is in two different types, for if they were from the same type, they can only be equal and must not be unequal. Gold could be traded for gold, whether this were Dinars, jewellery, bullion, ore, weight for weight, described asset for described asset, hand to hand, and in principle no difference is permitted. Silver could also be traded for silver, be it Dirhams, jewellery or Niqar, weight for weight, described asset for a described asset, hand to hand, and no difference is allowed in principle. Therefore, the exchange between the same type of currency is permitted, provided that it is equal, hand to hand and a described asset for a described asset. The exchange between two different currencies is also permitted and in this case, the condition of equality and disparity does not apply, but this must be exchanged hand to hand, and a described asset for a described asset. Evidence for the permissibility of exchange is derived from the Hadith reported by At-Tirmidhi on the authority of Ubada ibn As-Samit who said that the Messenger of Allah (pbuh) said: “You may trade gold for silver as you wish, hand to hand.” Muslim also reported on the authority of Ubada ibn as-Samit who said: “I heard the Messenger of Allah (pbuh) forbid the trading of gold for gold, silver for silver, wheat for wheat, barley for barley, dates for dates, salt for salt, unless this was in equal quantities and described asset for a described asset. He who increases or takes an increase would fall into usury (Riba).” Muslim also reported on the authority of Abu Bakra who said: “He has ordered us to buy gold for silver as we wished, and to buy silver for gold as we wished. A man asked Him (pbuh) so He said: “Hand to hand”. He added: “That is how I heard it.” At-Tirmidhi reported on the authority of Malik Ibn Aws Al-Hadathan who said: “I came asking who would exchange some Dirhams, whereupon Talha Ibn Ubaydullah as He was sitting with Umar ibn al-Khattab, said: ‘Show us your gold,’ and then come to us at a later time, when our servant would come we would give you your silver (Dirhams).” Upon this Umar said: “No by Allah, you shall give Him his silver coins or return his gold to him, for the Messenger of Allah (pbuh) said: ‘Exchange of silver for gold has an element of Riba in it unless it is exchanged hand to hand, wheat for wheat is Riba unless it is hand to hand, barley for barley is also Riba unless it is exchanged hand to hand and dates for dates is also Riba unless it is hand to hand.”’ It is therefore forbidden to trade gold for silver except hand to hand, for if the two trading parties parted company before they exchanged hand to hand, the exchange would be unlawful. Bukhari and Abu Dawud reported on the authority of Umar that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Exchanging gold for silver is riba except hand to hand.” It is conditional that the two contracting parties cash in at the place of the deal, for once they separated prior to the cashing in, the sale would not lawfully be considered to have taken place. This is because the exchange is the inter-trading of prices, and to cash in at the place of the deal is a prime condition for the exchange to be valid. Bukhari reported on the authority of Malik Ibn Aws who said: The Messenger of Allah (pbuh) said: “Trading gold for silver is Riba unless it is hand to hand.” At- Tirmidhi also reported that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Trade gold for silver as you wish, as long as it is hand to hand.” The Messenger of Allah (pbuh) prohibited the trading of gold for silver in credit, and also prohibited the trading of an absent asset for a present one. Therefore, the exchange must take place at the place of the deal, for if the contracting parties separated before cashing in, the exchange would be invalid due to the non-fulfilment of one of its main conditions. If however, part of the deal was exchanged at the place of the deal, the deal would then be valid in the part which was exchanged and, its equivalent on the recompense and it would be invalid for the remainder of the deal and its equivalent part of the deal. This is because it is permitted to divide the deal into parts. For instance, if a person exchanged one Dinar for ten Dirhams with a person who has only five Dirhams, it would be invalid for them to separate before the full ten Dirhams are cashed in. If the five Dirhams were cashed in and they separated, the exchange would be invalid for half the Dinars and valid for the other half which is equivalent to the five Dirhams that have been cashed in. This is because it is permitted to divide the deal of sale. If the person with the five Dirhams borrowed the remainder of the money from the other person or a third party, to complete the deal, the exchange would be valid, as long as the borrowing was not a condition in the deal, for if it was a condition in the deal, the deal would be invalid.