10.4 Noma Filayen Da Ba Su Da Amfani
10.4 Cultivation of Barren Land
Ƙasar matattu ita ce ƙasar da babu alamun mallaka a kanta, kamar shinge, shuka, zama a cikinta ko makamancin haka. Noma ƙasa kuwa yana nufin mayar da ita dacewa da noma nan take. Duk wani yanki na ƙasar matattu da mutum ya noma, ya zama mallakinsa. Saboda haka Shari'a tana ba da ita ga wanda ya noma ta. Wannan yana bisa abin da Bukhari ya ruwaito daga 'Aisha (ra) cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "Duk wanda ya noma ƙasar da babu wanda ya mallake ta, to shi ya fi cancanta da ita." Abu Dawud ya ruwaito cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: "Duk wanda ya yi shinge a kan ƙasa (matattu), to ta zama tasa," kuma Bukhari ya ruwaito daga Umar (ra) cewa shi ﷺ ya ce: "Duk wanda ya noma ƙasar matattu, to ta zama tasa." Musulmi da Dhimmi suna daidai a wannan al'amari, domin hadisin yana da ma'ana gama gari a kalmominsa.
The dead land is that land upon which there are no signs of ownership such as fencing, planting, habitation or the like. Cultivation of land means making it suitable for farming at once. Every piece of dead land once cultivated by a person becomes his ownership. Thus the Shari’ah gives it to the one who cultivates it. This is according to what Bukhari related from ‘Aisha (ra) that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Whosoever cultivated a land that is not owned by anybody, then He deserved it more.” Abu Dawud narrated that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Whosoever fenced a (dead) land it becomes his” and Bukhari narrated from Umar (ra) that He (pbuh) said: “Anyone who cultivated a dead land it becomes his.” Muslims and the Dhimmi are equal in this matter, because the Hadith is general in its words.
Noma ta ƙasa ba ɗaya take da bayar da ƙasa daga Gwamnati ba. Bambancin da ke tsakaninsu shi ne noma yana shafar ƙasar mara rai wadda babu wata alamar mallaka a kanta. Babu alamun shinge, shuka, gini ko makamantansu. Noman irin wannan ƙasa yana nufin mazaunar da ita da duk wani abu da ke nuna zama. Bayar da ƙasa kuwa, ita ce bayar da ƙasar da ake zaune a cikinta kuma ta dace da noma nan take. Wannan ƙasa tana nuna alamun mallaka a baya. Yin shinge a kan ƙasa yana kama da nomanta. Wannan ya faru ne saboda faɗin Manzon Allah ﷺ: "Duk wanda ya yi shinge da bango a kan wata ƙasa, to ta zama tasa", da kuma faɗinsa ﷺ: "Duk wanda ya yi shinge da bango a kan wani abu, to ya zama nasa ta hakan." Haka kuma faɗinsa ﷺ: "Duk wanda ya riski wani abu da babu wani Musulmi da ya riske shi a gabansa, to shi ya fi cancanta da shi." Ta hanyar shinge, mai shingen yana samun haƙƙin yin tasarrufi a kan ƙasar, kamar yadda Hadisin ya bayyana. Haka nan mai shingen yana da haƙƙin hana duk wanda yake so daga noman abin da ya yi wa shinge. Idan wani ya rinjayi shi, ya zauna a ƙasar da ya yi wa shinge, ba zai mallaki ƙasar ba, kuma za a mayar da ita ga mai shingen na asali. Shinge kuma yana kama da noma dangane da tasarrufi a kan ƙasar da mallakarta. Idan mutumin da ya yi shinge a kan ƙasa daga baya ya sayar da ita, to shi ne yake mallakar kuɗin farashinta, domin ƙasa haƙƙi ne da za a iya biya da dukiya, don haka ana iya musayarta. Idan wannan mutum ya rasu, mallakar wannan ƙasa da aka yi wa shinge tana komawa ga magadansa kamar sauran dukiyarsa, kuma suna samun haƙƙin tasarrufi a kanta, ana raba ta a tsakaninsu bisa ƙa'idojin Allah kamar sauran dukiyoyin gado. Sai dai yin shinge a kan ƙasa ba yana nufin kawai a jera duwatsu a kewayenta ba, a'a, yana nufin sanya duk wani abu a kewayenta wanda ke nuna riƙe ƙasar da hannu, wanda ke nuna mallaka. Ana iya shinge ƙasa ta hanyar sanya duwatsu a kewayenta, ko sanya busassun rassan itace, ko share ta, ko kona ciyawar ƙaya, ko yanke ƙayoyi da ciyawa, ko sanya wasu irin waɗannan abubuwa a kewayenta don hana mutane shiga cikinta. Haka kuma ana iya shinge ta ta hanyar shirya magudanan ruwa, koda kuwa ba a shayar da ita da su ba, ko kuma duk wani abu makamancin haka.
Cultivation is a different matter to the State granting of land. The difference between them is that the cultivation is related to the dead land upon which there is no apparent ownership. There are no signs of fencing, planting, building or the like. Cultivation of such land means to populate it with anything that indicates inhabitation. The granting of land however, is giving of the land that is inhabited and is suitable for farming immediately. This is the land that shows signs of previous ownership. Fencing the land is similar to its cultivation. This is due to the saying of the Messenger of Allah (pbuh), “Whosoever fenced a land with a wall then it becomes his” and his (pbuh) saying, “Whosoever fenced anything with a wall, it becomes his thereby.” Also his (pbuh) saying, “Whosoever reached a thing first that no other Muslim reached before, He deserves it more.” Thus by fencing, the fencer gains the right of disposal of the land as the Hadith stated. The fencer also has the right to prevent anyone who wanted to from cultivating that which He has fenced. If another person overpowered Him and managed to inhabit the land that He had fenced, He would not own that land and it would be returned back to the original fencer. Fencing is also like cultivation with regard to the disposal of the land and possession of it. If the person who fenced a land later sold it He owns its price, because the land is a right that can be recompensed with property, so it can be exchanged. If this person died, the ownership of this fenced land is transferred to his inheritors like any other of his properties and they gain the right of disposal over it and it is divided amongst them according to the divine rules like other inherited properties. However, fencing a land does not mean just putting stones around it, it is rather putting anything around it which indicates holding a hand over it, which indicates ownership. Fencing could be by placing stones around the land, putting dry branches, clearing it, burning the thistles, cutting the spikes and grass, or placing other such items around it to prevent people entering it. It could also be by preparing the canals even if one did not irrigate it, or any other similar thing.
Daga Hadisi, a bayyane yake cewa shinge, kamar noma, dole ne ya kasance ne kawai a kan ƙasar da ba a noma ba (ƙasar mataccen), kuma ba zai kasance ga wani abu banda wancan ba. Maganar Umar (ra) "mai shinge ba shi da haƙƙi bayan shekara uku", tana nufin mai shinge ba shi da haƙƙi a ƙasar mataccen. Ƙasar da ba mataccen ba ba za a iya mallakarta ta hanyar shinge ko ta hanyar rayarwa ba; a maimakon haka, ana mallakarta ta hanyar bayarwa daga Imam. Wannan saboda rayarwa da shinge sun zo ne da alaƙa da ƙasar mataccen. Manzon Allah ﷺ ya ce: "Duk wanda ya rayar da wata matacciyar ƙasa..." Kalmar 'matacciya' sifa ce, don haka tana da ma'anar da za a iya amfani da ita a matsayin takaitawa ga kalmar ƙasa. (Wannan yana nufin cewa ƙasar da ba matacciya ba ba za a iya mallakarta ta hanyar katanga ko rayarwa ba). Al-Baihaqi kuma ya ruwaito daga Amir ɗan Shu'aib cewa "Umar ya yi shinge na shekara uku." Idan ya bar ƙasar shekara uku sannan wani mutum ya noma ta, to shi ne ya fi cancanta da ita. Wannan yana nufin cewa ƙasar da ba matacciya ba ba a mallakarta ta hanyar shinge ko noma.
From the Hadith, it is clear that fencing like cultivation must only be with regard to the dead land, and it would not be for other than that. The saying of Umar (ra) “a fencer has no right after three years” referring to the fencer has no right in the dead land. The non-dead land cannot be possessed by fencing nor by revival, it is rather possessed by granting from the Imam. This is because revival and fencing came connected with the dead land. The Messenger of Allah (pbuh) said: “Whoever revived a dead land...” The word ‘dead’ is an adjective, so it has a concept that is usable as a restriction on the word land. (This means that the land that is other than dead land cannot be owned by walling or revival). Al-Baihaqi also narrated from Amir ibn Shuaib “that Umar made fencing for three years.” If He left it (the land) for three years and another person cultivated it then He becomes more deserving of it. This means that the non-dead land is not owned by fencing or cultivation.
Wannan bambancin da ake yi tsakanin ƙasar matattu da ƙasar da ake amfani da ita yana nuna cewa Manzon Allah ﷺ ya ba mutane izinin mallakar ƙasar matattu ta hanyar zama a cikinta da shinge. Don haka ta zama daga cikin abubuwan Mubah. Saboda haka, zama a ƙasar ko yin shinge a kanta ba sai an sami izinin Imam ba, domin abubuwan Mubah ba sa buƙatar izinin Imam.
This differentiation between the dead and used land indicates that the Messenger of Allah (pbuh) allowed the people to own the dead land by habitation and fencing. So it became of the Mubah things. Therefore, it does not need permission from the Imam for habitation or fencing, because the Mubah things do not need permission from the Imam.
Amma filayen da ba matattu ba ne, ba a mallakar su sai dai idan Imam ya ba da su, saboda ba su cikin abubuwan mubah ba. Su ne maimakon haka filayen da Imam ya sa hannunsa a kansu, kuma ana kiran su filayen Gwamnati. Abin da ke tabbatar da wannan magana shi ne cewa Bilal al-Muzni ya roki Manzon Allah ﷺ ya ba shi wani fili, kuma bai mallake shi ba sai bayan Manzon Allah ﷺ ya ba shi. In da za a iya mallakar filin matattu ta hanyar zama a cikinsa ko shinge, da Bilal ya kewaye shi da duk alamun da ke nuna mallakarsa, kuma da ya mallake shi ba tare da ya roki Manzon Allah ﷺ ya ba shi ba.
However, the lands which are not dead are not owned unless the Imam granted them because they are not of the mubah things. They are rather the lands on which the Imam put his hand and which are called the lands of the State. The matter which proves this case is that Bilal al-Muzni asked the Messenger of Allah (pbuh) to grant Him a land, and He did not own it except after the Messenger of Allah (pbuh) granted it to him. If the dead land could be owned by habitation or fencing Bilal would have encircled it by any marks which denote his ownership, and He would have owned it without asking the Messenger of Allah (pbuh) to grant it to him.
Duk wanda ya noma ƙasar matattu da ke ƙasar ’Ushri, to shi ne ya mallaki wuyanta da amfaninta, ko shi Musulmi ne ko kuma wanda ba Musulmi ba. Ga irin wannan ƙasa, mai ƙasar Musulmi wajibi ne ya biya Zakkar (’Ushr) na amfanin gona da 'ya'yan itatuwan da suka cancanci zakka, da zarar yawan girbin ya kai Nisabi. Amma mai ƙasar da ba Musulmi ba, to ba shi da wajibi ya biya zakka ko Kharaj, domin ba ya cikin waɗanda ake bukatar su biya zakka, kuma domin babu Kharaj a ƙasar ’Ushri.
Whoever cultivates a dead land of the ’Ushri land, He owned its neck and its benefit, whether He is Muslim or non-Muslim. For such land, the Muslim landlord is obliged to pay the Zakat (’Ushr) of the plants and fruits which are entitled for Zakat once the amount of the harvest reaches the Nisab. As for the non-Muslim landlord of such land, He is not obliged to pay either Zakat or Kharaj, because He is not one of those who are subject to pay Zakat and because there is no Kharaj on ’Ushri land.
Duk wanda ya noma ƙasar matattu a yankin Kharaji wadda ba a taɓa sanya kharaji a kanta ba, to, ya mallaki wuyanta da amfaninta idan Musulmi ne. Idan ba Musulmi ba ne, to, yana mallakar amfaninta kawai. Mai mallakar ƙasa Musulmi irin wannan ƙasa dole ne ya biya ‘Ushr ba tare da kharaji a kansa ba. Shi kuwa mai mallakar ƙasa wanda ba Musulmi ba, dole ne ya biya kharaji, kamar wanda aka sanya a kan mazaunanta kafirai a lokacin da aka ci ta.
Whoever cultivates a dead land in Kharaji area where no Kharaj has been put over it before, He owns its neck and its benefit if He is Muslim. If He is non-Muslim He owns its benefit only. The Muslim landlord of such land is obliged to pay the ‘Ushr with no Kharaj on him. While the non-Muslim landlord has to pay the Kharaj, similar to that put on its kuffar inhabitants at the time of its conquest.
Duk wanda ya noma ƙasar da ta mutu a yankin Kharaji, wadda aka riga aka karɓi Kharaji a kanta kafin ta zama matacciya, yana mallakar amfanin ta kawai ba tana mallakar wuyarta ba, ko mai ƙasar Musulmi ne ko wanda ba Musulmi ba. Irin wannan mai ƙasar yana da wajibi ya biya Kharaji, domin ƙasa ce da aka ci da yaƙi. Saboda haka, Kharaji yana ci gaba da kasancewa a kanta a kowane lokaci, ko mallakar Musulmi ce ko ta wanda ba Musulmi ba.
Whoever cultivates a dead land in Kharaji area where Kharaj has been levied before it became dead, He owns its benefit only without owning its neck, whether the landlord is Muslim or non-Muslim. Such a landlord is obliged to pay the Kharaj because it is a conquered land. Therefore, the Kharaj remains on it at all times, whether owned by a Muslim or non- Muslim.
Wannan hukuncin yana aiki ne idan an noma ƙasar domin noma. Amma idan an noma ko an shinge ƙasar don gina gidaje, masana'antu, shagunan ajiya ko rumbuna, to babu ’Ushr ko Kharaj a kanta, ko da asalin ƙasar ’Ushriyya ce ko Kharajiyya. Hakan ya faru ne saboda sa'ad da Sahabbai suka buɗe (watau suka ci) Iraƙi da Masar, sai suka gina Kufa, Basra da Al-Fustat, suka zauna a can a zamanin Umar ibn Al-Khattab. Wasu mutane (Musulmi da waɗanda ba Musulmi ba) suka haɗu da su a waɗannan garuruwa. Duk da haka ba a ɗora musu Kharaj ba, kuma ba su biya Zakka ba, domin Zakka ba ta wajaba a kan gidaje da gine-gine ba.
This is the case if the land was cultivated for farming. If, however, the land is cultivated or fenced for the purpose of housing, industry, stores or sheds, then no ’Ushr or Kharaj is due, whether it was originally ’Ushri or Kharaji land. This is the situation because when the Sahabah opened (i.e conquered) Iraq and Egypt they built Kufa, Basra and Al-Fustat and they lived there at the time of Umar ibn Al-Khattab. Other people (Muslims and non-Muslim) joined them in these cities. Yet Kharaj was not levied on them, nor did they pay Zakat, because Zakat is not due on homes and buildings.