“Imam jagora ne, kuma shi ne ke da alhakin al’ummarsa.” Haka kuma saboda dokokin da Shari’a ta ba Khaleefah, kamar sarrafa kudaden Baitul-Mal bisa ra’ayinsa da ijtihadinsa, da tilasta mutane su bi takamaiman ra’ayi guda a wani al’amari, da makamantan haka. Wannan Hadisi yana ba shi damar yin amfani da cikakken ikonsa ba tare da wani takura ba. Gudanar da baitul-mali, kafa dokoki, tsarawa da horar da rundunar soja, nada Wulah da sauran iko da aka ba Khaleefah, duk waɗannan ikoki ba su da wani takura. Wannan yana nuna cewa Khaleefah yana kula da al’amuran al’umma yadda ya ga dama ba tare da takura ba, kuma yi masa biyayya a dukkan irin waɗannan al’amura wajibi ne, sabawa kuwa zunubi ne. Sai dai gudanar da al’amuran al’umma dole ne ya kasance bisa ka’idojin Shari’a, watau bisa nassosin Shari’ah. Wadannan ikoki, duk da cewa cikakku ne, Shari’a kawai take takura su, wato su kasance bisa ka’idojin Shari’ah. Misali, ko da yake Khaleefah yana da ikon nada Wulah yadda ya ga dama, ba zai iya nada kafiri ko yaro ko mace a matsayin Wali ba, domin Shari’a ta haramta hakan. Haka kuma, misali, yana da ikon amincewa da buɗe ofisoshin jakadanci na ƙasashen kafirai a yankunan da ke ƙarƙashin ikonsa, kuma wannan iko ba shi da takura. Sai dai zai zama ba daidai ba ya amince da buɗe ofishin jakadancin wata ƙasa kafira da niyyar amfani da shi a matsayin kayan aiki na mamaye ƙasashen Musulunci, domin Shari’a ta haramta hakan. Haka kuma, misali, yana da cikakken ikon yanke shawara kan cikakkun bayanan kasafin kudi da adadin kuɗin da kowane sashe ke buƙata. Sai dai ba zai iya amincewa da aikin gina madatsar ruwa ba alhali kudaden shiga na baitul-mali ba su isa ba, da hujjar cewa zai karɓi haraji domin gina madatsar. Wannan saboda idan madatsar ba ta zama dole ba, to haramun ne a cikin Shari'a a sanya haraji don gina ta. Don haka Shari'a ta ba wa Khaleefah 'yancin yin mulki wajen tafiyar da al'amuran Ummah bisa abin da Shari'a ta halatta masa. Sai dai wannan 'yancin tafiyar da mulki ana yin sa ne bisa ka'idojin Shari'a. Haka kuma, kasancewar mutum yana da cikakken iko wajen tafiyar da gwamnati ba ya nufin Khaleefah zai iya kafa dokokin da yake so don tafiyar da harkokin kasa. A maimakon haka, yana nufin abin da ya rage ga ra'ayinsa mubah ne a gare shi ya yi da shi bisa ga ra'ayinsa, ta kowace hanya da ya ga dama. Don haka yana iya karɓar hukunci a cikin al'amarin da aka ba shi damar yin aiki bisa ra'ayinsa, kuma biyayya gare shi a cikin wannan hukunci ta zama wajibi. Wannan saboda Shari'a ta ba shi ikon yin aiki bisa ra'ayinsa, kuma ta umurce mu da yi masa biyayya. Saboda haka yana da hakkin ya kafa irin wannan ra'ayin da ya karɓa a matsayin doka da mutane za su bi. Misali, an ba shi izinin tafiyar da baitul-mali bisa ra'ayinsa da Ijtihadinsa, kuma an umurci mutane su yi masa biyayya a haka. Don haka yana da hakkin ya kafa dokokin baitul-mali waɗanda, bisa haka, dole ne a yi biyayya gare su. Haka nan yana da ikon jagorantar rundunar soji da tafiyar da al'amuran sojoji, bisa ra'ayinsa da Ijtihadinsa, kuma mutane dole su yi masa biyayya a haka. Don haka yana da hakkin ya kafa dokoki don shugabancin sojoji da tafiyar da su bisa haka, kuma biyayya ga irin waɗannan dokoki ta zama wajibi. Khaleefah yana da hakkin tafiyar da al'amuran 'yan kasa bisa ra'ayinsa da Ijtihadinsa, da nada waɗanda za su tafiyar da waɗannan al'amura bisa ra'ayinsa da Ijtihadinsa, kuma mutane dole su yi masa biyayya a haka. Saboda haka yana da hakkin ya kafa dokoki don tafiyar da sassan gwamnati da dokoki ga ma'aikata. Bisa haka, wajibi ne a yi biyayya ga waɗannan dokoki. Saboda haka, duk abin da aka bar wa Khalifa ya aiwatar da shi bisa ra'ayinsa da ijtihadinsa, kuma yana cikin ikon da ya wajaba a kansa, to yana da haƙƙin ɗaukar doka da kafa dokoki a irin waɗannan al'amura; kuma biyayya ga irin waɗannan dokoki wajibi ne. Ba daidai ba ne a ƙarasa da cewa dukkan salo-salo mubah ne a asali ga kowa ya zaɓa. Don haka Khalifa an hana shi ya ƙayyade wani salo ya wajabta shi, domin hakan zai zama kamar sanya aikin mubah ya zama wajibi, tilasta aiwatar da mubah yana daidai da sanya mubah ya zama wajibi, kuma haramta mubah ta hanyar hana sauran salo wani abu ne da ba a yarda da shi ba. Zai zama kuskure a ce haka, domin ko da yake mubah salo ne a asali, salon sarrafa baitul-mali mubah ne ga Khalifa kaɗai, ba ga sauran mutane ba. Haka kuma salon tafiyar da sojoji mubah ne ga Khalifa kaɗai, ba ga jama'a ba. Haka lamarin yake wajen tafiyar da harkokin al'ummar ƙasa. Waɗannan mubah ne ga Khalifa kaɗai, ba ga dukkan mutane ba. Saboda haka, wajibcin bin mubah ba ya mayar da wannan mubah ya zama farilla. Abin da yake nufi shi ne wajabta biyayya a cikin al'amuran da Shari'a ta ba Khalifa damar yin doka a kansu bisa ra'ayinsa da ijtihadinsa, watau abin da ya zaɓa daga ra'ayi da ijtihadi wajen tafiyar da al'amura. Ko da yake mubah ne Khalifa ya wajabta aiwatar da wani abu ya kuma hana wani daban, duk da haka mubah ne ga Khalifa ya tafiyar da al'amura bisa hakan, domin tafiyar da al'amura aikinsa ne, kuma ba mubah ba ne a tafiyar da su ga dukkan mutane. Saboda haka, wajibcin bin mubahat da Khalifa ya ɗauka don tafiyar da al'amuran jama'a a cikin abubuwan da Shari'a ta ba shi iko ya aiwatar bisa ra'ayinsa da ijtihadinsa, ba a ɗauke shi a matsayin Khalifa ya mayar da mubah farilla, ko mubah haramun ba. Yana dai wajibta biyayya a cikin al'amuran da Shari'a ta halatta wa Khalifa ya tsara su bisa ra'ayinsa da ijtihadinsa. Saboda haka duk wani mubahi da Khalifa ya zaɓa domin tafiyar da al'amura ya zama wajibi ga kowane ɗan ƙasa ya bi shi. Bisa wannan ne ‘Umar ibn al-Khattab ya kafa dawawin, kuma bisa wannan ne Khulafa'u suka kafa wasu ƙa'idoji ga ma'aikatansu da ga al'umma, suka kuma wajabta musu su aiki da irin waɗannan ƙa'idoji su kuma aiwatar da su kaɗai. Saboda haka ya halatta Khalifa ya zana dokokin gudanarwa da duk sauran dokokin irin wannan. Biyayya gare shi a cikin irin waɗannan dokoki wajibi ne, domin biyayya ce ga Khalifa a cikin duk abin da ya umarta a cikin al'amuran da ke cikin ikon da Shari'a ta ba shi.
“The Imam is a guardian and He is responsible over his subjects.” It is also because of the rules that the Shar’a gave to the Khaleefah, like his managing of the funds of Baitul-Mal according to his own opinion and Ijtihad, and like forcing of the people to abide by one specific opinion in one matter, and the like. This Hadith gives him the right of exercising his total authority without any restriction whatsoever. The management of the treasury, the adoption of laws, the organising and training of the armed forces and the appointing of Wulah and other powers given to the Khaleefah, all these powers are not subject to any restriction. This proves that the Khaleefah looks after the affairs of the subjects as He deems fit without any restrictions, and obedience to him in all such matters is compulsory and disobedience to him is a sin. However, running of the subjects’ affairs has to be performed according to the Shar’a rules, namely according to the Shari’ah texts. The powers, although they are absolute, but are restricted by Shar’a only, that is to be according to the Shari’ah rules. For instance, although the Khaleefah has the powers to appoint the Wulah as He deems, He cannot appoint a disbeliever or a child or a woman as Wali for Shar’a has forbidden this. He also, for instance, has the powers to allow the opening of embassies of disbelieving countries in territories under his authority and this power is unrestricted. It would however be wrong for him to allow the opening of an embassy of a disbelieving state which intends to use the embassy as a tool to dominate the Islamic lands, for Shar’a forbids this. He also for instance has a free hand in deciding the details of the budget and the amounts needed for each section. However, He cannot endorse a project of building a dam while the revenues of the treasury are not enough for it, under the pretext that He collects taxes to build the dam. This is because if the dam is not indispensable, then it is wrong according to Shari’ah to impose taxes to build it. The Khaleefah is thus given a free hand by the Shar’a in governing the Ummah’s affairs according to what Shar’a allows him. However, this freedom of management is conducted according to the Shar’a rules. Furthermore, having unrestricted powers in running the government does not mean that the Khaleefah can enact laws that He wants to manage the affairs of the state. Rather, it means that what is left for his disposition it is Mubah for him to dispose of it according to his opinion, in whatever way He deems fit. So He can adopt the rule in the matter in which He is allowed to act according to his own opinion, and obedience to him in this rule becomes compulsory. This is because the Shar’a gives him the authority to act according to his own opinion, and commands us to obey him. Thus He has the right to enact such adopted opinion as a law by which people must abide. He, for instance is allowed to manage the treasury according to his own opinion and Ijtihad, and people are commanded to obey him in that. He, therefore, has the right to enact the laws of the treasury that, accordingly, must be obeyed. He also has the power to head the armed forces and to run the affairs of the army, and according to his own opinion and Ijtihad, and people must obey him in that. Thus He has the right to enact laws for the army leadership, and for administering the army accordingly, and obedience to such laws becomes binding. The Khaleefah has the right to run the affairs of the citizens according to his own opinion and Ijtihad, and to appoint those who run these affairs according to his own opinion and Ijtihad, and people have to obey him in that. So He has the right to enact laws to administer the departments and laws for the employees. Accordingly, these laws must be obeyed. Therefore, everything that is left to the Khaleefah to act upon according to his own opinion and Ijtihad, and is part of his mandatory powers, He has the right to adopt and enact laws for such matters; and compliance with such laws is compulsory. It is not correct to conclude that all styles are mubah in essence for everyone to choose. So the Khaleefah is forbidden from specifying a particular style and making it compulsory, for this would be considered as making the Mubah action compulsory, since forcing the execution of the Mubah is equivalent to making the Mubah compulsory, and making the Mubah Haram by preventing the other styles, a matter which is not allowed. It would be wrong to say this because although Mubah is a style in essence, the styles of managing the treasury are Mubah for the Khaleefah only and not to other people. Likewise, the styles of running the armed forces are Mubah for the Khaleefah only and not for the people. The same is true with running the affairs of the citizens’ affairs. These are exclusively Mubah for the Khaleefah and not for all the people. Therefore, the obligation of abiding by the Mubah does not make this Mubah as Fard. It is rather making obedience compulsory in the matters which the Shar’a has allowed the Khaleefah to enact according to his own opinion and Ijtihad, i.e. in what He chose of opinion and Ijtihad to manage the affairs. Though it is Mubah that the Khaleefah obliged its execution and prevented other than it, it is however a Mubah for the Khaleefah to manage the affairs according to it, because managing the affairs is his duty, and it is not Mubah for management by all the people. Therefore, the obligation of abiding by the Mubahaat which the Khaleefah has adopted for managing the people’s affairs in the matters which the Shar’a has given him powers to conduct according to his own opinion and Ijtihad, is not considered as if the Khaleefah had made the Mubah as Fard and the Mubah as Haram. It is rather making obedience compulsory in the matters which the Shar’a has allowed the Khaleefah to enact according to his own opinion and Ijtihad. So every Mubah the Khaleefah chose to manage the affairs becomes obligatory upon every citizen to abide by. Based on this ‘Umar ibn al-Khattab laid down dawawin, and based on this the Khulafaa’ enacted certain regulations for their ‘Amil and for the subjects and they obliged them to act upon such regulations and execute them exclusively. Therefore, it is allowed for the Khaleefah to draw up the administrative laws and all the other laws of such nature. His obedience in such laws is compulsory, for it is an obedience to the Khaleefah in whatever He orders in matters which are within the mandate given to him by Shar’a.