۱.۲ مسائل حیاتی از دیدگاه اسلام
1.2 The vital issues according to Islam
اگر کسی کتاب و سنت را مرور کند، درمییابد که اسلام این مسائل حیاتی را به صراحت تعیین کرده و تدبیر لازم دربارهٔ آنها را امری در حد مرگ و زندگی قرار داده است. مثلاً اسلام ارتداد از اسلام را، چه از جانب فرد و چه از جانب گروه، مسئلهای حیاتی دانسته است. اقدامی که در برابر آن انجام میشود را امری در حد مرگ و زندگی قرار داده است، یعنی یا توبه یا مرگ. از این رو اسلام هم مسئله را تعیین کرده و هم تدبیر آن را. پیامبر خدا ﷺ فرمود: «هرکس دینش را تغییر دهد باید کشته شود.» همچنین از ابن مسعود روایت شده که گفت: پیامبر خدا ﷺ فرمود: خون مسلمانی که شهادت میدهد هیچ معبودی جز الله نیست و من فرستادهٔ الله هستم، جز در سه مورد حلال نیست: زناکار، قاتل انسانی دیگر، و مرتدی که از جماعت جدا شود. این مسئله برای مسلمانان مفهومی غالب و حقیقتی بود که با دست و دل محکم به آن چنگ میزدند. مسلمانان آن را اجرا میکردند و مرتدی را که از توبه سر باز میزد میکشتند. اصحاب در یمن، در زمان حیات پیامبر خدا ﷺ چنین کردند، پس از ایشان نیز چنین کردند و جانشینان آنان هم همینگونه عمل کردند. در حدیث ابوموسی روایت شده که پیامبر خدا ﷺ به او فرمود: «به یمن برو!» سپس معاذ بن جبل را فرستاد تا به او ملحق شود. چون معاذ به او رسید، ابوموسی بالشتی به سوی او انداخت و گفت: «فرود آی.» چون معاذ میخواست پیاده شود، مردی را دید که بسته شده بود؛ پرسید: «این کیست؟» ابوموسی گفت: «او یهودی بود، سپس اسلام آورد، و سپس دوباره یهودی شد.» معاذ گفت: «نمینشینم تا او کشته شود. هرکس دینش را رها کند باید کشته شود.» ابوداوود این را چنین روایت کرده است: «مردی که از اسلام مرتد شده بود را نزد ابوموسی آوردند، پس او را به مدت بیست شب یا نزدیک به آن به توبه دعوت کرد؛ سپس معاذ آمد و او را به توبه دعوت کرد، اما او نپذیرفت، پس گردنش را زد.» الدارقطنی و البیهقی این را نقل کردهاند: «ابوبکر، زنی به نام ام قرفه را که اسلام آورده و سپس مرتد شده بود، به توبه دعوت کرد، اما او از توبه سرباز زد، پس او را کشت.» همچنین، هنگامی که بسیاری از قبایل عرب، از پی مسیلمه کذاب، مرتد شدند، ابوبکر (رضی الله عنه) شمشیر را علیه آنان برکشید و با ایشان جنگید تا آنکه ایشان را به آغوش اسلام بازگرداند.