ګوند جوړول
structuring-of-a-party
د ګوند جوړښت: مخ ۳ - ۱۱
Structuring of a Party : Page 3 - 11
د تیرہمې هجری پېړۍ (نولسمې عیسوي پېړۍ) راهیسې، د امت د بیاژوندي کولو لپاره یو شمېر غورځنګونه جوړ شول، خو ټول د خپلو هڅو په برخه کې ناکامه پاتې شول. په دې حال کې، دا غورځنګونه د هغو کسانو باندې پیاوړی اغېز ولرو، چې له دوی وروسته راغلل او د همدې هڅو تکرار ته یې وهڅول. کله چې د دې غورځنګونو او د هغوی د بیاژوندي کولو هڅو ته په دقت کتل شي، نو له جوړښتي پلوه د دوی د ناکامۍ لاملونه د لاندې څلورو عواملو په ډول لیدل کیدای شي.
Since the 13th century Hijri (19th century AD), several movements were established to revive the Ummah but were all unsuccessful in their attempts. However, these movements had a strong influence over those who came after them to repeat the attempts. Upon scrutinizing these movements and their attempts for revival, one can conclude that the causes for their failure (from a structural point of view) are due to the following four factors:
1. دا تحریکونه په یوه عمومي، ناڅرګنده فکرې (فکره) باندې بنسټ ایښودل شوي وو، کومه چې مبهمه یا ناروښانه وه. سربیره پردې، دغه فکره تمرکز، پاکوالی او وضاحت نه درلودل.
1. The movements were established upon a general undefined idea (fikrah), which was vague, or unclear. In addition, the idea lacked focus, purity, and clarity.
2. دې غورځنګونو د خپل نظر د تطبیق لپاره کومه طریقه (طریقه) نه ده ټاکلې؛ بلکې دوی په ځان جوړو او اړوېښتو وسیلو سره روان شول۔ سربېره پردې، د دوی وسیلې نه وې ټاکلې شوې او ابهام لرلې۔
2. The movements did not define a method (Tareeqah) to implement their idea; rather, they proceeded through improvised and twisted means. Furthermore, their means were undefined and ambiguous.
۳. دغه تحریکونه په داسې افرادو تکیه کوله چې بشپړ شعور او یو متمرکز عزم نه درلود. افراد یوازې د خپل خواهش یا د کار کولو د جوش له مخې حرکت کوله۔
3. The movements relied upon individuals who lacked full awareness, and a well-focused determination. Individuals were driven solely by their desire or zeal to work.
4. د دې غورځنګونو مسؤولیت په غاړه لرونکي اشخاص په خپل منځ کې سم تړاو نه درلود. دوی یوازې د یوه داسې جوړښت غړي وو چې په ځینو کړنو او لقبونو کې څرګندیده.
4. The individuals carrying the responsibility of these movements did not have a correct bond amongst themselves. They were merely bound by being members in a structure that manifested itself in certain actions and titles.
له همدې امله دا طبیعي وو چې دا ډول خوځښتونه په ډېر زور راپورته شي، تر هغه چې هڅې او جوش یې ختم شي، فعالیتونه یې ورو ورو کمزورې شي او په پای کې له منځه ولاړ شي. وروسته نور خوځښتونه راپورته شول چې همدې لارې ته ورځي، تر هغو چې دوی هم له منځه لاړل. د دې ټولو خوځښتونو ناکامي طبیعي وه، ځکه دوی په یوه سمه، روښانه او ټاکلې نظریې ولاړ نه وو. سربېره پر دې، دوی یوه سمه لاره نه درلوده، په داسې افرادو تکیه کوله چې شعور یې نه درلود، او د یوې سمې تړاو په تړل شوي نه وو.
Consequently, it was only natural for such movements to surge forward until their efforts and enthusiasm were exhausted, causing their activities to die down and they eventually became extinct. Other movements emerged thereafter, who followed the same pattern until they, too, became extinct. The failure of all these movements was only natural, because they were not based on a correct, clear and a defined idea. In addition, they did not have a correct method, they depended upon individuals who lacked awareness, and were not bound by a correct bond.
د دې تحریکونو "فکره" او "طریقه" غلطه وه، ځکه چې دا د غلطو فلسفو یا افکارو پر بنسټ ولاړې وې (که چیرې یې اصلاً کومه فلسفه درلودله). ځینې دا تحریکونه اسلامي وو، او ځینې نیشنلستي وو. د اسلامي تحریکونو مشرانو د اسلام د بیا راژوندي کیدو غوښتنه په عمومي او ناڅرګنده ډول کوله. دوی د اسلام داسې تفسیر کاوه چې د موجود حالت سره سم وي، یا داسې تفسیر کاوه چې د غیر اسلامي نظامونو د اسلام کې د داخلولو لپاره یې جواز ومومي. د نیشنلستي تحریکونو مشرانو د بیا راژوندي کیدو غوښتنه یو مبهم او ناڅرګند نیشنلستي بنسټ ته ولاړه کړه، چې اسلام او مسلمانان یې په پام کې نه نیول. دوی د نیشنالیزم، عزت، غرور، عرب، عربیت، خپلواکۍ او نورو داسې اصطلاحاتو کارول پرته لدې چې د دې اصطلاحاتو واضح مفهوم ولري او یا دا چې دا مفاهیم بیا راژوندي کیدو ته رسوي که نه. عربي نیشنلستانو عربانو ته د "عربي بیا راژوندي کیدو" غوښتنه وکړه، پداسې حال کې چې ترکي نیشنلستانو د ترکي نیشنالیزم پر بنسټ د ترکي وطن د بیا راژوندي کولو غوښتنه کوله. هم عربي نیشنلستان او هم ترکان، په حقیقت کې استعمارګرانو لارښوونه کوله. سربیره پردې، استعمارګرانو ورته نیشنلستي تحریکونه د بالکان خلکو د پاره وکارول ترڅو هغوی د عثماني اسلامي دولت څخه جلا کړي.
The “idea and the method” (Fikrah and Tareeqah) of these movements were wrong because they were based upon incorrect philosophies or ideas (if they had any). Some of these movements were Islamic whereas others were nationalistic. Those in charge of the Islamic movements called for Islam in a general and undefined manner. They tried to interpret Islam just to comply with the status quo, or to justify their process of introducing non-Islamic systems into Islam. Those in charge of the nationalistic movements called for a revival based upon a vague and ambiguous nationalistic foundation that disregarded Islam as well as the Muslims. They used such terms as nationalism, dignity, pride, arab, arabism, independence and others, without having any clear concept of such terms, and whether such concepts lead towards revival or not. The Arab nationalists called the Arabs towards an “Arab revival”, while the nationalist Turks called for the revival of the Turkish homeland, on the basis of Turkish nationalism. Both the nationalist Arabs, as well as the Turks, were in fact led by the colonialists. In addition, the colonialists used similar nationalistic movements to instigate the people of the Balkans to break away from the Ottoman Islamic State.
په مطبوعاتو کې د اسلامي او ملي عرب ترمنځ جګړې وشوې. دا بحث په دې محور دی چې کوم یو بهتر او عملي دی: د عرب لیګ، یا د اسلامي لیګ. دا بحث ډیر وخت وخوځېد او د خلکو هڅې یې ضایع کړې، ځکه چې له اسلامي نظره د عرب لیګ هم باطل و او د اسلامي لیګ هم. سربېره پردې، دا دواړه لیګونه استعماري پروژې وې چې د خلکو توجه د اسلامي دولت له مسئلې نه اړولو لپاره ډیزاین شوې وې. په پایله کې، دې پروژو نه یوازې د خلکو هڅې ستړې کړې، بلکې د اسلامي دولت مسئله یې د خلکو له لید او فکر نه هم لرې کړه.
Arguments between the Islamic and nationalistic Arabs took place in the press. This centered around whether an Arab League or an Islamic League would be better and more feasible. This debate lasted for a long time and wasted the efforts of the people, because both the Arab League and the Islamic League were invalid from the Islamic perspective. Moreover, both of these leagues were Colonial projects designed to divert the people’s attention away from the issue of the Islamic State. Consequently, these projects not only led to the exhaustion of the people’s efforts, but also succeeded in distancing the issue of the Islamic State from people’s vision and thinking.
علاوه د اسلامي او ملي تحریکونو، په مختلفو اسلامي هېوادونو کې ځینې وطنپالو تحریکونه هم رامنځ ته شول. دا وطنپال تحریکونه د اسلامي دولت د مختلفو سیمو په استعماري نیولو کې د عکسالعمل په توګه راڅرګند شول. د استعمار کوونکو له خوا مسلمانانو باندې سیاسي او اقتصادي ظلم، د سرمایهدارۍ نظام د پلي کېدو له امله، دغه وطنپال تحریکونو د رامنځ ته کېدو لامل وګرځېد. که څه هم دغه تحریکونه د دې رنځ په مقابل کې عکسالعمل وو، خو ځینې له دې تحریکونو په اسلامي احساساتو اغېزمن وو، پداسې حال کې چې نور یوازې د استعماري قدرتونو د قصدي چلو له امله رامنځ ته شوي وطنپال احساساتو لخوا هڅول شوي وو. ځکه دغه تحریکونه د وطنپالو احساساتو لخوا چلېدل، نو د خپلې لارې د ټاکلو لپاره یې جدي فکر نه درلود. کله چې دغه تحریکونه راپورته شول، امت یې یو بېارزښته مبارزې ته وهڅاوه، چې دا کار د دښمنانو د پښو ټینګښت په اسلامي خاوره کې نور هم پیاوړی کړ.
Besides the Islamic and the nationalistic movements, some patriotic movements were also established in various Islamic countries. These patriotic movements emerged as a reaction to the colonial occupation of various parts of the Islamic State. The political and economic oppression of the colonialists upon the Muslims, as a result of the implementation of the capitalist system, led to the establishment of these patriotic movements. Although those movements were a reaction to this suffering, some of these movements were influenced by Islamic emotions, while others were driven purely by patriotic emotions resulting from deliberate manoeuvers undertaken by the Colonial powers. Since these movements were driven by patriotic emotions, they lacked any serious thought to define their course of action. When they surged forward, they engaged the Ummah in a cheap struggle, which further strengthened the enemies’ foothold in the Islamic lands.
مونږ عقیده لرو چې د بیا ژوندي کېدو (نهضت) حقیقي فلسفه یوازې هغه نظریه (مبدأ) ده چې هم فکر او هم طریقه شامل کړي. دا نظریه اسلام دی، ځکه چې دا یوه عقیده ده چې څخه داسې نظام رازي چې د دولت او امت ټولو چارو باندې واکمني کوي، او د ژوند ټولو ستونزو ته حل وړاندې کوي۔
We believe that the only true philosophy for revival is an ideology (Mabdaa’) that encompasses both the idea and the method. This ideology is Islam because it is an Aqeedah (doctrine) from which emanates a system governing all the affairs of the State and the Ummah, and a solution to all of life’s problems.
اگرچه اسلام یو عالمي نظام دی، خو د دې لپاره چې پلې کیږي، د دې طریقې څخه نه ده چې په عالمي کچه کار پیل شي. اسلام باید په عالمي کچه تبلیغ شي، خو د تطبیق کار باید یو یا څو هیوادونو پورې محدود وي، تر دې چې په ټینګه ټاکلې شي. کله چې دا نظام ټینګ شو، اسلامي دولت به په طبیعي ډول وده وکړي، تر دې چې ټول اسلامي هیوادونه یې شامل کړي. بیا دولت به اسلام نورې نړۍ ته تبلیغ کړي، ځکه اسلامي دولت باید د اسلامي دعوت پیغام د ټولې انسانیت لپاره د تل پاتې او عالمي پیغام په توګه ورسوي.
Although Islam is a universal system, it is not part of its method to start working on a universal scale towards its implementation. Islam should be propagated universally while working to implement it must be confined to one or several countries until it becomes firmly established. Once established, the Islamic State would naturally grow until it encompasses all the Islamic countries. Then the state would propagate Islam to the rest of the world, because the Islamic State must convey the Islamic da’wah as an eternal and universal message for all mankind.
تمام دنیا د اسلامي دعوت لپاره مناسبه ده؛ خو چې د اسلامي هیوادونو خلک مسلمانان دي، نو دعوت باید هلته پیل شي. همدارنګه، چې د عربو سیمو خلک (چې د اسلامي نړۍ برخه دي) عربي وایي، او عربي د اسلام او د هغه د کلتور یوه اړینه برخه ده، نو لومړیتوب باید عربي سیمو ته ورکړل شي. سربیره پردې، د عربي ژبې د ځواک او د اسلام د ځواک یوځای کول اړین دي، ځکه هر یو یې د اغیزې، پراخیدو او خپرولو وړتیا لري. له همدې امله، دا طبیعي ده چې اسلامي دولت په عربي سیمو کې بیا رامنځته شي، ترڅو د هغه د اسلامي دولت د هسته په توګه کار وکړي چې ټول اسلامي هیوادونه به یې احاطه کړي.
The entire world is suitable for the Islamic Da’wah; however, since the people in the Islamic lands are Muslims, the Da’wah must start there. Also, since the people in Arab territories (being part of the Islamic world) speak Arabic, and since Arabic is an essential part of Islam and its culture, the priority must be given to the Arab territories. Furthermore, combining the power of the Arabic language with that of Islam is necessary, because each has the ability to influence, expand and propagate. Therefore, it is only natural for the Islamic State to be re-established in the Arab territories, so that it will serve as a nucleus for the Islamic State which will encompass all Islamic lands.
دا چې د اسلامي دعوت لېږدول په عربي سیمو کې ضروري دي، دا هم ضروري ده چې اسلامي دعوت د نورې اسلامي نړۍ تر ټولو ځایونو ته ورسېږي. له دې سره سره، د کار پیل په عربي سیمو کې دا معنا نه لري چې د عربي سیمو د اسلامي دولت په یوه کې له یووالي څخه مخکې د عربي سیمو څخه بهر هیڅ کار ونه کېږي. کار باید په عربي سیمو کې ترسره شي ترڅو اسلامي دولت بیا رامینځ ته شي، بیا به دولت وده وکړي او شاوخوا سیمې به یې په ځان کې راونغاړي، که هغه عربان وي یا نه.
Though carrying the Islamic Da’wah in the Arab territories is necessary, it is also necessary for the Islamic Da’wah to reach out to the rest of the Islamic world. Notwithstanding this, initiating the work in the Arab territories does not mean that no work be done outside Arab territories before unifying the Arab territories in the Islamic State. The work must be carried out in the Arab territories to re-establish the Islamic State, then the State will grow and encompass the neighboring territories, regardless of whether they consist of Arabs or not.
مونږ دا مخکې بیان کړی دی چې د بیداری (نهضه) حقیقي فلسفه یو داسې نظریه ده چې فکر او طریقه یو ځای کوي، او هر هغه ډله چې د بیداری لپاره جدي هڅې کوي، باید دواړه پوه شي.
We have already stated that the real philosophy for revival (NahDah) is an ideology that combines the idea and the method, and any group that undertakes serious efforts towards revival must understand both.
چې اوس دا عقیده (اسلام) واضحه شوې ده، نو دا ممکنه ده چې هغه صحیح فهم ترلاسه شي چې د سمې حزبي جوړښت د قائمولو لپاره اړین دی. هغه جوړښت، کوم چې د دې صحیح فهم څخه سرچینه اخلي، په طبیعي ډول مؤثر، خلاق او پرمختللی به وي. ټولنه باید دې جوړښت ته بشپړ ملاتړ وکړي او د هغه بار اوچت کړي، ځکه دا جوړښت د خپل نظریې بشپړ ادراک لري، د خپل سم میتود څخه خبر دی، او د خپل مأموریت پوهه لري.
Since this ideology (Islam) has now become clear, it is therefore possible to acquire the proper understanding needed to establish the correct Hizbi structure. The structure, which emanates from this correct understanding, will naturally be effective, creative and progressive. The society should fully support this structure and carry its burden, because this structure fully comprehends its idea, is aware of its correct method, and understands its mission.
صرف نظریے کو سمجھ لینا، بغیر ڈھانچے کے قائم کرنے کے، درست احیاء کے لیے کافی نہیں۔ اس میں شامل افراد اس ڈھانچے کے لیے موزوں ہونے چاہئیں، اور وہ رشتہ (رابطہ) جو جماعت کے ارکان کو باہم جوڑتا ہے درست اور نتیجہ خیز ہونا چاہیے۔ افراد کی موزونیت کا تعین اس ڈھانچے کے اس طریقے سے ہوتا ہے جس سے وہ اپنے ارکان کو حزب سے وابستہ کرتا ہے (طریقۃ الربط)۔ ایک نظریاتی حزب میں افراد کو حزب کے ساتھ جوڑنے کا طریقہ یہ ہے کہ فرد عقیدے کی مکمل پابندی کرے اور حزبی ثقافت میں پختگی حاصل کرے۔ لہٰذا کسی شخص کی موزونیت فطری طور پر اسی وقت متعین ہوگی جب دعوت کے ساتھ اس کے تعامل کے دوران وہ حزب کے سانچے میں ڈھل جائے، نہ کہ رسمی یا تنظیمی طریقہ کار کے ذریعے۔ وہ رشتہ جو ان افراد کو ایک گروہ میں باندھتا ہے، عقیدہ اور اسی عقیدے سے پھوٹنے والی حزبی ثقافت ہے۔
However, merely understanding the ideology without establishing the structure is not enough for a correct revival. The individuals within it must be suitable for this structure, and the bond (RaabiTah) that binds the members must be correct and productive. The suitability of the individuals is determined by the structure’s method of binding its members to the Hizb (Tareeqat ur-rabT). In an ideological Hizb, the method of binding individuals within the Hizb, is the individual’s absolute adherence to the Aqeedah, and maturity in the Hizbi culture. Therefore, the suitability of any person would be determined naturally through the individual being molded into the Hizb when the Daw’ah interacts with him, and not through ceremonial or organizational procedures. The bond, which binds these individuals in a group, is the ‘Aqeedah and the Hizb culture emanating from this ‘Aqeedah.
په تیره سل کلنۍ کې راڅرګندې شوې څپې او غورځنګونه کتل کیږي، نو انسان دا ګوري چې د دوی ناسم جوړښتونه د ناکامۍ بنسټیز سبب وو. د دوی جوړښتونه د یوې داسې ځواک (حزب) پر بنسټ نه وو ولاړ چې صحیح پوهاوی ته ملتړ وي. بلکې دوی یا د تشکیلاتي بنسټ پر اساس جوړ شوي وو، یا د یوازې نومي ګوند پر بنسټ.
Reviewing the movements which appeared in the last century, one finds that their incorrect structures were a fundamental cause for their failure. Their structures were not established on the basis of a Hizb that follows a correct understanding. Instead, they were established either upon an organizational basis or a nominal party basis.
د لومړۍ نړیوالې جګړې څخه مخکې مسلمانانو پوهیدل چې دوی اسلامي دولت لري. د هغې ضعف، زوال او د هغې په اړه د مختلفو نظرونو سره سره، دولت د دوی د فکر او لید محور پاتې و. که څه هم عربانو دا د خپل سر تحمیل شوی ګڼل او فکر یې کاوه چې دا د دوی حقونه پښو لاندې کوي، بیا هم دوی اسلامي دولت خپل دولت ګاڼه او په زړه او فکر سره یې د اصلاح هڅه کوله. په هرصورت، عربانو د بیا ژوندي کېدو ماهیت یا میتود ونه پوهېدل. له همدې امله، د دوی ترمنځ هیڅ جوړښت رامنځته نشو. دا حالت د اسلامي نړۍ د ډېری مسلمانانو سره هم و.
Prior to World War One, Muslims knew that they had the Islamic State. Despite its weakness, decline and the diverse views towards it, the State remained the focus of their thought and vision. Although the Arabs viewed it as being imposed upon them, and that it suppressed their rights, they still looked at the Islamic State as their State, and attempted to reform it with their hearts and minds. However, the Arabs did not understand the nature of revival or its method. Thus, no structuring occurred amongst them. This was the case with the majority of the Muslims in the Islamic world.
په دې وخت کې بهرنۍ کلتور دمخه د اسلامي هیوادونو ته ننوتی و. په پایله کې استعمارګرانو یو شمېر مسلمانان ځانته راجلب کړل او دوی یې په اسلامي دولت کې د خپلواکۍ او جلا کېدو په نظریاتو ولاړ ډلې جوړولو ته وهڅول. استعمارګرانو یو شمېر عربان راجلب کړل او دوی یې په پاریس کې راټول کړل، ترڅو د عربو د خپلواکۍ په نامه د عثماني دولت پر وړاندې یو بلاک جوړ کړي. بهرنی کلتور او افکار، سره له هغو وطنپالنې او ملي احساساتو چې استعمارګرانو راوستل، هغه اصلي ځواک و چې عربان یو ځای کړل. کله چې فکرونه او احساسات یو شان شول، دوی د یوه شان فکري پروسې له مخې سره یو ځای شول، چې په پایله کې یو متحد هدف ته ورسېدل — د عربو خپلواکي، ځکه عثماني دولت د دوی لاسته راتلل له پامه غورځول او خپل ځان یې ته دا اجازه ورکړه چې دوی ظلم کړي او حقوق یې وځپي. دغه متحد هدف د یوې نومیالې ډلې د راټولولو وسیله شو، چې د عربي پاڅون لامل شو او په اسلامي هیوادونو، په ځانګړې توګه عربي هیوادونو کې د کفر او استعمار د خپریدو پایله یې درلوده. د دې ډلو موخه همدلته پای ته ورسېده، او دوی د خپلو هڅو غنیمتونه سره وویشل، په دې توګه چې د ځینو اسلامي هیوادونو واکمنان او د استعماري ځواکونو اجنټان وټاکل شول.
By this time, the foreign culture had already invaded Islamic lands. As a result, the colonialists managed to attract a number of Muslims and recruited them to establish groups within the Islamic State that were based on the notions of independence and separation. The colonialists attracted a number of Arabs and gathered them in Paris to form a bloc to fight the Ottoman State under the guise of Arab independence. The foreign culture and thoughts, along with patriotic and nationalist emotions, introduced by the colonialists, were the main forces that brought the Arabs together. With their thoughts and emotions united, they were brought together by the same process of thought, which in turn led to a unified aim — independence of the Arabs, since the Ottoman State disregarded their interests and allowed itself to oppress them and suppress their rights. This unified aim served as a means of gathering a nominal party, which led to the Arab revolt, and resulted in the spread of Kufr and Colonialism over the Islamic countries, especially the Arab countries. The purpose of these parties ended at that point, and they shared the spoils of their efforts by being appointed as rulers of some Islamic countries and agents of Colonial powers.
د اسلامي دولت له له منځه تلو وروسته، استعمارګرانو د اسلامي ځمکو واک په لاس کې واخیست، په مستقیم ډول یې عربي هیوادونه واکمني کړل، او د ټول اسلامي نړۍ باندې یې خپل نفوذ پراخ کړ. دوی عربي هیوادونه په فزیکي ډول ونیول او د پټو او زیانمنو طریقو او وسیلو په واسطه یې د عربي نړۍ په هره برخه کې خپل ځای جوړ کړ. د دې طریقو او وسیلو له منځه تر ټولو اغیزمنې دا وې: استعماري کلتور، پیسې، او د دوی اجنټان.
After destroying the Islamic State, the colonialists took control of the Islamic lands, by directly ruling the Arab countries, and extending their influence over the entire Islamic world. They physically occupied the Arab countries and established a foothold in every part of the Arab world through covert and malicious styles and means. The most effective of these styles and means were the colonialist culture, money and their agents.
استعماري بهرنیو ثقافت د استعمار د نفوذ د ټینګولو او ساتلو لپاره ترټولو لوی اغیزه درلوده. دا د بیا ژوندي کیدو مخنیوي او هغو ټولو غورځنګونو، سازمانونو او ګوندونو د ناکامۍ لامل شو چې د امت د بیا ژوندي کولو هڅه یې وکړه. دومره همه ګیره اغیزه د دې له امله رامنځ ته شوه چې ثقافت د انسان په فکر اغیزه کوي، هغه فکر چې د هغه ژوند لارښونه کوي. استعمارګرو د زده کړې او کلتوري نصابونه په یوه ټینګ فلسفه ولاړ کړل، چې د دوی د ژوند د کتنې انعکاس وو: مادې له روح څخه او دین له دولت څخه جلا کول. استعمارګرو خپله شخصیت د زموږ د ثقافت یوازینی بنسټ وګرځاوه. دوی خپل کلتور (حضارت)، مفاهیم، خلک، تاریخ او د ژوند طرز د زموږ د فکر لومړنۍ سرچینه وګرځوله. او دا هم کافي نه وه، استعمارګر به په قصد د دوی شخصیتونه ګډوډ کول او د موږ لپاره د ښې نمونې په توګه به یې وړاندې کول. دوی به یو شمېر اړخونه او مفاهیم په ټاکلې توګه غوره کول، ټینګار به یې پرې کاوه، او په ورته وخت کې د استعمار ریښتینی مخ به یې د بدنیتۍ له لارې پټاوه. دوی حتی د نصابونو په وړو وړو تفصیلاتو کې مداخله کوله، ترڅو د دې عمومي پالیسۍ څخه لږترلږه انحراف هم رامنځ ته نشي. په پایله کې مسلمانان د یوې فاسدې ثقافت په واسطه روزل شول، هغه ثقافت چې موږ ته ښوده چې نور څنګه فکر کوي، او په دې توګه موږ د دې نا اهله شو چې څنګه فکر کول زده کړو. دا ځکه چې زموږ فکر د خپل چاپیریال، شخصیت او تاریخ څخه جلا شو او له خپل عقیدې څخه نه و اخیستل شوی. په دې توګه موږ (د پوه کسانو په توګه) له خلکو څخه جلا شوي افراد شوو، او د خپل حالت او د هغه د اړتیاوو څخه بې خبره شوو. له همدې امله د پوهانو احساسات د دوی له فکرونو څخه جلا شول، او پخپله پوهان د امت او د هغه له احساساتو څخه جلا شول. په طبیعي ډول، هغه فکر چې له احساساتو څخه بېل شي یا له احساساتو څخه خالي وي، د امت د حالت او د هغې د اړتیاوو سم درک ته نه شي رسېدلی. نه به دا به د احیا د طریقے د صحیح پوهې لور ته رهنمایي وکړي. سربیره پردې، داسې یو بهرنی فکر به طبعاً د صحیح جوړښت لور ته هم نه رهنمایي کوي، چې د صحیح پوهې څخه راولاړ وي، ځکه دا یو بهرنی فکر دی چې د اسلامي احساساتو لرونکي څوک یې لیږدوي. د بهرنۍ کلتور اغیز یوازې روښانفکرانو پورې محدود نه و. حقیقت دا دی چې د بهرنی کلتور په اغیز سره د ټولنې ټول فکر له خپلو احساساتو څخه جلا شو، چې د ټولنې ستونزې نورې هم پیچلې کړې. له همدې امله د صحیح حزبي جوړښت مخې ته د احیا ننگونه د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال له هغې څخه څو چنده شوه. د لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته پوښتنه نور دا نه وه چې اسلامي ټولنه څنګه بیا ژوندۍ کړو، بلکې دا وه چې روښانفکرانو کې فکر له احساساتو سره څنګه هم آهنګ کړو، او همدارنګه د افرادو (په ځانګړې توګه روښانفکرانو) او ټولنې ترمنځ هم آهنګي څنګه رامنځته کړو. روښانفکر د مجرد بهرني فکر پر وړاندې مبهوت شول، هغه فکر چې له احساساتو څخه خالي و. دا شی دوی په دې وهڅول چې له ټولنې څخه بېګانه شي، هغې ته ټیټ ستر وګوري، له هغې لرې شي او بې پروايي ورسره وکړي. دا شی دوی د بهرنیانو سره د تړاو، د هغوی د درناوي، د هغوی د نږدیدو او د هغوی ته د ډېر پام ورکولو لامل شو، که څه هم دوی استعمارګر وو. له همدې امله روښانفکر د خپلې ټولنې حالت نه شو پوهېدای مګر دا چې د بهرنیانو تقلید وکړي د خپل حالت د پوهېدو په برخه کې. زده کړې لرونکی شخص کله چې د احیا خبرې کولې، نو د امت د بیاژوندي کولو لپاره یې د بهرنیانو له تقلید پرته بل څه نه شو فکر کولای. په دې ډول د روښانفکرانو احساسات د ایډیالوژۍ له مخې نه، بلکې د وطن او خلکو په لور د احساساتو له مخې هڅول کېدل، چې دا د هڅولو غلط سرچینې وې. له همدې امله دوی نه په سمه توګه پاڅیدل او نه د خلکو لپاره په بشپړ ډول قربانۍ ورکولای شول. نه دوی د یوه ځانګړي فکر پر بنسټ هغه حالت احساسولی شو چې دوی یې احاطه کړی و، نه به دوی د خلکو اړتیاوې درک کولې. که فرض کړو چې دوی به قیام وکړی او د احیاء غوښتنه به وکړي، دا به د دوی د شخصي ګټو لپاره یو غبرګون وای، یا د نورو قومونو د انقلابونو تقلید. له همدې امله داسې قیام به ژر له منځه لاړ شي، یا هغه وخت چې د دوی ګټې خوندي شي، یا هغه وخت چې د دوی نفس راضي شي، یا هغه وخت چې دا انقلاب د دوی د خپلو ګټو سره ټکر وکړي یا دوی ته زیان ورسوي.
صحیح ساختار داسې افرادو څخه نشي جوړیدای، مګر دا چې د لومړی ځل لپاره د دوی د فکر او احساس ترمنځ هماهنګي پیدا شي، او دوی له پیل څخه یو ایډیالوژیک سم کلتور، یعنې د اسلامي کلتور په ذریعه روزل شي. د دې روزنې د پروسې له لارې د دوی هر یو باید د یو پیل کوونکي (زده کونکي) رول ومني، چې ذهن یې له سره بیا جوړ شي. د فرد ترمنځ د هماهنګۍ له پیدا کولو وروسته، بل دنده به د فرد او ټولنې ترمنځ هماهنګي پیدا کول وي. که بهرنی کلتور نه وای، د ټولنې د بیا ژوندي کولو ستونزه به له دې ډیره اسانه وه.
The correct structure cannot be built from such individuals, before generating harmony between their thoughts and emotions, by culturing them from the beginning with an ideologically correct culture - the Islamic culture. Taking them through this culturing process requires that each one of them assumes the role of a beginner (student), whose mind has to be reshaped anew. After generating harmony in the individual, the next task would be to generate harmony between the individual and the society. Had it not been for the foreign culture, the problem of reviving the society would be much easier.
په همدې ډول، دا ناممکنه ده چې یو صحیح حزبي جوړښت د دې بهرني کلتور سره په ټولنه کې یوځای شتون ولري. او نه دا ممکنه ده چې صحیح حزبي جوړښت د دې بهرني کلتور پر بنسټ راوټکیږي.
Thus, it is impossible for a correct Hizbi structure to coexist in society with this foreign culture. Nor is it possible for the correct Hizbi structure to emerge on the basis of this foreign culture.