23 Zakat juu ya Madeni
23 Zakat on Debts
Yeyote aliye na mali ambayo imefikia Nisabu na mwaka umepita juu yake, na pia ana deni linalofuta Nisabu au linalofanya mali iliyobaki baada ya kulipa deni kuwa pungufu ya Nisabu, hatolipa Zakat yoyote. Mfano wa hili ni mtu aliye na Dinari 1,000 na anadaiwa Dinari 1,000, au mtu aliye na Dinari 40 za dhahabu na ana deni la Dinari 30 za dhahabu; hakuna Zakat juu yake katika kesi hizi mbili kwa sababu hamiliki Nisabu. Kutoka kwa Nafi, kutoka kwa Ibn ‘Umar, aliyesema: Mtume wa Allah ﷺ alisema: “Mtu akiwa na Dirhamu 1,000 na ana deni la Dirhamu 1,000, basi hakuna Zakat juu yake.”
Whoever has wealth which has reached the Nisab and a year has passed over it, and also has a debt which engrosses the Nisab or renders the remaining wealth after repaying the debt, less than the Nisab, does not pay any Zakat. This is for example if one who possesses 1,000 Dinars and owes 1,000 Dinars, or one who possesses 40 gold Dinars and indebted by 30 gold Dinars, there is no Zakat upon him in these two cases as he does not own the Nisab. From Nafi from ibn ‘Umar who said: The Messenger of Allah (saw) said: “If a person has 1,000 Dirhams and is in debt of 1,000 Dirhams, then there is no Zakat upon him.”.
Wakati mali iliyobaki baada ya kulipa deni inafikia Nisabu, basi Zakatu inamlazimu kwa sababu ya yaliyopokewa kutoka kwa As-Saib bin Yazid aliyesema: Nilimsikia Uthman bin Affan akisema: "Huu ni mwezi wa Zakatu yenu. Mwenye deni na alipe, ili mtoe Zakatu ya mali yenu." Katika riwaya nyingine: "Mwenye deni na alilipe, kisha atoe Zakatu ya mali yake iliyobaki." Alisema haya mbele ya Maswahaba ambao hawakulikataa, hivyo likaonyesha kuwa ni makubaliano yao (Ijma').
When the wealth after paying the debt reaches the Nisab, then Zakat is obligatory upon him due to what was narrated by As-Saib b. Yazid who said: I heard Uthman b. Affan saying: “This is the month of your Zakat. Whoever has a debt should pay it so that you give the Zakat on your wealth.” In another narration: “Whoever has a debt should pay it off and pay Zakat on his remaining wealth.” He said this in the presence of the Sahabah who did not deny it, thus indicating their consensus (Ijma’a).
Ikiwa mtu ni mdai wa deni kwa tajiri asiyechelewesha malipo na mwenye uwezo wa kulilipa wakati wowote, inamlazimu kulipa Zakat juu ya deni hilo mwaka unapopita juu yake. ‘Umar ibn Al-Khattab alisema: “Sadaqah inapostahiki, hesabu madeni yako na kile ulicho nacho kuwa kitu kimoja kisha lipa Zakat yake.” Uthman b. Affan alisema: “Sadaqah inalazimu juu ya deni ambalo unaweza kulidai kutoka kwa mdaiwa ukitaka, na deni ambalo liko kwa mtu anayechelewesha malipo na wewe ukaliacha kwa aibu au kama fadhila; ndani yake mna Sadaqah.” Ibn ‘Umar alisema: “Juu ya kila deni lako ambalo unatarajia kulipwa lazima ulipe Zakat wakati wowote mwaka unapopita juu yake.”
Where a person is a creditor of a debt to a non-deferring rich person who is able to repay it at any time, it is obliged upon him to pay Zakat on that debt when a year passes over it. ‘Umar ibn Al-Khattab said: “When Sadaqah becomes due, count your debts and what you have as one whole then pay its Zakat.” Uthman b. Affan said: “Sadaqah is obliged upon the debt which you could collect from the debtor if you want, and that debt which is on someone who delays repayment and you leave it due to shyness or as a favour; in it is Sadaqah.” Ibn ‘Umar said: “On each of your debts in which you expect repayment you must pay Zakat whenever the year passes over it.”.
Hata hivyo, pale deni linapodaiwa na mtu maskini aliye katika hali ngumu, au na tajiri anayechelewesha kulipa, si wajibu kwa mdai kulipa Zakat yake hadi deni hilo lilipwe. Baada ya kulipwa, atatoa yote yaliyokuwa yamemlazimu kwa miaka iliyopita. Kuhusu deni lenye shaka, yaani lile ambalo mdai hana uhakika kama litalipwa au la: Ali alisema: "Ikiwa mdaiwa ni mwaminifu, na alipe Zakat mara tu deni litakaporejeshwa kwa kipindi hicho." Ibn Abbas alisema kuhusu madeni: "Ukiwa huna matumaini ya kulipwa, usilipe Zakat yake hadi uipate. Utakapoipata, lipa yote iliyo juu yake."
However, where the debt is owed by a poor person in hard circumstances, or a deferring rich person, it is not obliged upon the creditor to pay its Zakat until it has been repaid. After it has been repaid he gives all that was obliged upon him over the years. Regarding a doubtful debt i.e. one in which the creditor is not sure if it will be resolved or not. Ali said: “If he is honest let him pay the Zakat once it has been restored for the period.” Ibn Abbas said regarding debts: “If you don’t expect to receive it, don’t pay its Zakat until you get it. When you receive it, pay all that is upon it.”