23 د پورونو زکات
23 Zakat on Debts
جوک چې مال یې نصاب ته ورسیږي او د یو کال تیریدل یې هم پرې شي، او سره له دې پر دې مال باندې داسې قرض هم ولري چې نصاب یې بشپړ کړي یا د قرض له ادا کولو وروسته پاتې مال نصاب څخه کم کړي، هغه باید هیڅ زکات ورنکړي. دا د بېلګې په توګه داسې ده: هغه څوک چې ۱۰۰۰ دینار لري او ۱۰۰۰ دینار پور لري، یا هغه څوک چې ۴۰ سرۍ دینار لري او ۳۰ سرۍ دینار پور لري، په دې دواړو حالتونو کې پر دغه کس باندې زکات نشته، ځکه هغه نصاب نه مالکېږي. د نافع څخه روایت دی، هغه د ابن عمر څخه نقل کوي چې ويې ویل: رسول الله ﷺ فرمايلي دي: «که چېرې د یو چا سره ۱۰۰۰ درهمه وي او پر هغه ۱۰۰۰ درهمه پور وي، نو پر هغه باندې زکات نشته.»
Whoever has wealth which has reached the Nisab and a year has passed over it, and also has a debt which engrosses the Nisab or renders the remaining wealth after repaying the debt, less than the Nisab, does not pay any Zakat. This is for example if one who possesses 1,000 Dinars and owes 1,000 Dinars, or one who possesses 40 gold Dinars and indebted by 30 gold Dinars, there is no Zakat upon him in these two cases as he does not own the Nisab. From Nafi from ibn ‘Umar who said: The Messenger of Allah (saw) said: “If a person has 1,000 Dirhams and is in debt of 1,000 Dirhams, then there is no Zakat upon him.”.
کله چې مال د پور له ادا کولو وروسته نصاب ته ورسیږي، نو په دې دلیل زکات پر ده واجب دی چې السائب بن یزید روایت کړی دی، هغه وویل: ما عثمان بن عفان ته وویل اورېدل: «دا ستاسو د زکات میاشت ده. هر څوک چې پور لري، دی یې ادا کړي، ترڅو تاسو په خپل مال زکات ورکړئ.» په بل روایت کې راغلي دي: «هر څوک چې پور لري، هغه یې ادا کړي او د خپل پاتې مال زکات ورکړي.» هغه دا خبره د صحابه کرامو په حضور کې وکړه او هغوی یې رد نه کړه، په دې ډول د دوی اجماع (اجماع) ښکاره کیږي.
When the wealth after paying the debt reaches the Nisab, then Zakat is obligatory upon him due to what was narrated by As-Saib b. Yazid who said: I heard Uthman b. Affan saying: “This is the month of your Zakat. Whoever has a debt should pay it so that you give the Zakat on your wealth.” In another narration: “Whoever has a debt should pay it off and pay Zakat on his remaining wealth.” He said this in the presence of the Sahabah who did not deny it, thus indicating their consensus (Ijma’a).
هغه چې د یو دولتمند سړي پور ورکوونکی وي چې پور ځنډ نه کوي او هر وخت یې ورکولی شي، پر دې پور باندې د زکات ورکول هغه باندې واجب دي کله چې یو کال تېر شي. عمر بن الخطاب وویل: «کله چې صدقه واجبه شي، خپل پورونه او هغه څه چې لرې یو ځای حساب کړه، بیا د هغې زکات ورکړه.» عثمان بن عفان وویل: «صدقه په هغه پور باندې واجبه ده چې که غواړې له پور اخیستونکي څخه ترلاسه کولی شې، او هغه پور چې په داسې چا باندې وي چې ورکولو کې ځنډ کوي او ته د شرم یا د احسان له امله پرې ږدې؛ په هغې کې هم صدقه ده.» ابن عمر وویل: «پر هر هغه پور چې تاسو یې د ورکړې هیله لرئ، کله چې کال تېر شي باید زکات ورکړئ.»
Where a person is a creditor of a debt to a non-deferring rich person who is able to repay it at any time, it is obliged upon him to pay Zakat on that debt when a year passes over it. ‘Umar ibn Al-Khattab said: “When Sadaqah becomes due, count your debts and what you have as one whole then pay its Zakat.” Uthman b. Affan said: “Sadaqah is obliged upon the debt which you could collect from the debtor if you want, and that debt which is on someone who delays repayment and you leave it due to shyness or as a favour; in it is Sadaqah.” Ibn ‘Umar said: “On each of your debts in which you expect repayment you must pay Zakat whenever the year passes over it.”.
لیکن که قرض د یو بې وزله سړي له خوا وي چې په سختو حالاتو کې وي، یا د یو بډای سړي له خوا وي چې ځنډ کوي، نو قرض ورکوونکي باندې دا لازمه نده چې تر هغه وخته پورې زکات ورکړي ترڅو چې قرض بېرته ترلاسه نه شي. کله چې قرض بېرته ترلاسه شي، نو هغه ټول زکات ورکوي کوم چې د تېرو کلونو لپاره په ده باندې لازم وو. د هغه قرض په اړه چې شکمن وي، یعنې داسې قرض چې قرض ورکوونکی یقین نه لري چې بېرته به ورکړل شي که نه، علي (رضي الله عنه) وفرمایل: «که هغه سړی صادق وي، نو کله چې قرض بېرته ورکړل شي، د تېرې مودې زکات ورکړي.» ابن عباس (رضي الله عنهما) د پورونو په اړه وفرمایل: «که تاسو تمه نه لرئ چې بېرته به ترلاسه شي، تر هغه وخته پورې زکات مه ورکوئ ترڅو چې ترلاسه کړئ. کله چې ترلاسه کړئ، هغه ټول زکات ورکړئ کوم چې په دې باندې لازم دی.»
However, where the debt is owed by a poor person in hard circumstances, or a deferring rich person, it is not obliged upon the creditor to pay its Zakat until it has been repaid. After it has been repaid he gives all that was obliged upon him over the years. Regarding a doubtful debt i.e. one in which the creditor is not sure if it will be resolved or not. Ali said: “If he is honest let him pay the Zakat once it has been restored for the period.” Ibn Abbas said regarding debts: “If you don’t expect to receive it, don’t pay its Zakat until you get it. When you receive it, pay all that is upon it.”