2.1 Fitowar Tunanin Yamma
2.1 Emergence of Western Thought
Masana na Yamma suna da ra'ayoyi daban-daban game da tarihin tunaninsu, watau matakan da wayewar kansu da al'adunsu na zamani suka bi wajen fitowa, wanda ake kira 'Haskakawa' (Enlightenment) da 'Zamanantarwa' (Modernism). Wasu daga cikin Turawan sun raba tarihi zuwa zamani uku: Zamanin Da (Antiquity), Zamanin Tsakiya (Middle Ages) da Zamanin Zamani (Modern Age). Wannan rarrabuwa mai cikakken bayani ita ce mafi yaduwa. Wasu, kamar Morris Bishop a littafinsa The Middle Ages, sun tabbatar da cewa Zamanin Tsakiya ya fara ne da faduwar Roma, inda suka raba zamanin zuwa Zamanin Duhu (Dark Ages) da Babban Zamanin Tsakiya (High Middle Ages). Bishop ya dauki "29 ga Mayu, 1453", ranar da aka bude Konstantinofol, a matsayin daya daga cikin "ranakun juyawa" (hinge-dates) na tarihin Yamma, wanda ke nuna karshen Zamanin Tsakiya da farkon zamani na yanzu. A karshen Zamanin Tsakiya ko lokacin tsakiya, zamanin Farfadowa (renaissance), Gyara (reformation) da Hankali (reason) ya fara, kamar yadda Herbert Albert Laurens Fisher ya tabbatar a littafinsa mai juzu'i uku, A History of Europe. H. A. L. Fisher ya jaddada cewa ba abu ne mai sauki ga mai bincike ya tantance iyaka a tarihi tsakanin Zamanin Tsakiya da Zamanin Zamani ba. Daga cikin Turawan akwai wadanda suka yi cikakken bayani kan matakan da tunanin Yamma ya bi, kamar Will Durant a littafinsa The Story of Civilization, da Roland N. Stromberg a littafinsa European Intellectual History since 1789, inda Stromberg ya raba matakan zuwa Zamanin Tsakiya, lokacin Farfadowa (renaissance), lokacin Gyara (reformation) da lokacin Baroque. A cewar Stromberg, falsafar lokacin Baroque ita ce ta zamanin bayan Farfadowa, ko kuma daga wani bangare, zamanin bayan motsin Gyaran addini, wanda ya fara a kusan shekara ta 1570 CE kuma ya ci gaba bayan shekara ta 1650 CE. Stromberg ya kuma nuna karni na goma sha bakwai a matsayin zamanin hankali, "An girgiza Turai da matsanancin rikicin Gyaran addini, sai ta fito da farfadowar kimiyya da ilimi ta karni na goma sha bakwai." Stromberg ya ambaci Galileo, Newton, Descartes, Spinoza, Hobbes, Locke da Leibniz don tabbatar da cewa karni na sha bakwai miladiyya zamanin hankali ne. Sannan Stromberg ya yi farin ciki game da "wancan babin ban mamaki na tarihin ilimi, Hasken Zamani na karni na sha takwas", kafin ya koma kan yanayin akida na karni na sha tara miladiyya.